„Wat mij betreft komt de onderste steen boven’’, zegt Niels van Santen (VVD). „Als er echt sprake is van het ronselen van stemmen, is dat een belediging van de lokale democratie.”
Burgemeester kreeg al eerder tip over ronselen van stemmen, politiek schrikt van onderzoek
Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem heeft tijdens de gemeenteraadsverkiezingen alle stembureaus gewaarschuwd voor stemfraude. Ze kreeg die dag berichten dat inwoners onder druk hun stempas hadden afgegeven. „Een half jaar eerder werd ik al getipt dat er mogelijk stemmen zouden worden verzameld.’’
Anja Broeken
Schrijft over de regio Gorinchem
25 maart 2026, 07:35Laatste update: 09:16
Dat vertelt burgemeester Reinie Melissant in een toelichting op het onderzoek naar mogelijke stemfraude in haar gemeente. „Ik heb toen gevraagd om man en paard te noemen. Maar er was toen onvoldoende bewijs voor een onderzoek. Dat is er nu wel. Want het ronselen van stemmen aan de deur bij inwoners is niet het enige signaal dat duidt op mogelijke stemfraude.’’
Er hebben zich meerdere Gorcumers gemeld bij de gemeente en de politie. Twee stembureaus hebben verdachte zaken gezien. „Ik heb donderdag, de dag na de verkiezingen, aan de politie en het openbaar ministerie gevraagd een onderzoek in te stellen. Zij zagen voldoende redenen om op mijn verzoek in te gaan’’, aldus Melissant. Ze weet niet hoe lang het onderzoek gaat duren.
Burgemeester: ‘Mail mij!’
Melissant hoopt dat inwoners die mogelijk slachtoffer zijn geworden van stemmen ronselen zich melden. „Bij de politie, maar mensen mogen mij ook mailen. Er doen al allerlei verhalen de ronde, maar laten we het bij de feiten houden.’’
Mis nooit meer het laatste nieuws
Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Algemeen.
„Het gaat dus niet over een paar stemmen’’, zegt Anselm Krol (ChristenUnie/SGP). „Ik vrees dat het om vele tientallen tot enkele honderden gaat. In het verslag van het stembureau van De Rozenobel wordt gesproken over 135 volmachten die voor een groot deel op dezelfde manier waren voorbereid. De politie en het openbaar ministerie doen geen onderzoek als het maar een klein dingetje is.’’
Meerdere keren in het stembureau
Krol las dat verslag zaterdag. Ook de opmerking over het kandidaat-raadslid dat meerdere keren langskwam met andere kiezers, hield hem het hele weekend bezig. „Ik heb maandag de burgemeester erover geappt. Het onderzoek naar stemfraude verrast mij dus niet. Mijn eerste reactie is: laten we de verkiezingen maar opnieuw doen. Als er echt sprake is van fraude, vind ik dat we die moeilijke keuze moeten maken.’’
Ook Ariën van Houwelingen (SP) zegt aan nieuwe verkiezingen te denken. „Bij stemfraude zegt ik: Opnieuw naar de stembus! Maar we weten nu niet om hoeveel stemmen precies het gaat. Als blijkt dat het aantal geen invloed heeft op de uitslag, moeten we geen nieuwe verkiezingen willen. Het centraal stembureau van de gemeente en de landelijke onafhankelijke Kiesraad geeft ons hulp bij het maken van die keuze.’’
Joost van der Geest (CDA): „Ik weet gewoon niet hoe het nu verder moet. Ik las het nieuws op mijn werk en viel compleet stil. Mijn collega’s vroegen: Wat is er met jou aan de hand? Omdat het onderzoek nog niet klaar is en het centraal stembureau een uitslag moet vaststellen, wordt het ingewikkeld. Wij als raad moeten beslissen hoe we verder willen.’’
Niemand op voorhand verdenken
Johan Klein (Stadsbelang) heeft dezelfde gevoelens als Van der Geest. „Ik wil niemand op voorhand verdenken. Maar dat er genoeg signalen zijn van stemfraude voor een onderzoek, daarvan ben ik enorm geschrokken.’’
„Van het eerste bericht van de burgemeester schrok ik al. Maar nu hoor ik ook nog dat mensen mogelijk onder druk zijn gezet…’’
Paulien de Groot (GroenLinks/PvdA) zucht. „Er zijn leukere manieren om als Gorinchem in het nieuws te komen. Dit is een kwalijke zaak.’’
Peter-Paul Timp, voorzitter van D66 Gorinchem, heeft er alle vertrouwen in dat het onderzoek op zorgvuldige wijze wordt uitgevoerd.
Belediging voor lokale democratie
„Wat mij betreft komt de onderste steen boven’’, zegt Niels van Santen (VVD). „Als er echt sprake is van het ronselen van stemmen, is dat een belediging van de lokale democratie. We doen met ons allen zo ons best om de kiezers naar de stembus te krijgen. Het vertrouwen in de politiek krijgt hierdoor echt een deuk.’’
„Ja, en wij als politici ook. We zijn nu allemaal beschadigd omdat iemand mogelijk het spel niet eerlijk heeft gespeeld’’, zegt Everdien Hamann (Gorcum Actief). „Ik werd boos én verdrietig tegelijk toen ik hoorde. Als blijkt dat iemand fraude heeft gepleegd, moet die persoon voor de rest van zijn leven verbannen worden uit de politiek.’’
Pierre Schefferlie (Democraten Gorinchem): „Dit is een enorme domper op een voor ons fantastische verkiezingsuitslag. Sinds het nieuws over mogelijke fraude bekend is, liggen we op sociale media onder vuur. Het verwijt: Hoe is het ons gelukt om van vier naar zeven zetels te groeien? Ik kan iedereen recht de ogen kijken. Wij willen dat het helder en duidelijk wordt wat er nu precies is gebeurd.’’
Schefferlie hoopt niet dat het tot nieuwe verkiezingen moet komen. „Dat is een enorm zwaar middel. Staat dat in verhouding tot het aantal stemmen dat het betreft? Maken we een keuze vanuit politiek perspectief of vanuit het gezond verstand? We weten nog zoveel niet.”
Nu eerst nadenken
Hij vindt dat de gemeenteraad nu eerst moet nadenken over de vraag: Hoe nu verder? „Het duidingsdebat over de uitslag en het vormen van een nieuwe coalitie staan even in de ijskast.’’
Hoe nu verder? Het centraal stembureau komt donderdag 26 maart om 10.00 uur bijeen. Dit bureau, onder voorzitterschap van burgemeester Reinie Melissant, moet de officiële uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen vaststellen. Dat doet het op basis van de regels in de Kieswet en met hulp van de Kiesraad. Dit is een onafhankelijke adviesraad die toeziet op alle verkiezingen. Het centraal stembureau kan zijn besluit niet uitstellen totdat het politieonderzoek klaar is. Het bureau moet donderdag een beslissing nemen. Als die er is, moet de huidige gemeenteraad beoordelen of de verkiezingen geldig zijn verlopen. Dat gebeurt uiterlijk dinsdag 31 maart. Als de gemeenteraad vindt dat er serieuze problemen zijn geweest, kan deze besluiten om de verkiezingen geheel of gedeeltelijk ongeldig te verklaren en een herstemming te houden. Zo’n herstemming is een zeldzaam en zwaar middel. Omdat het politieonderzoek nog niet klaar is, kan het zijn dat de raad dit ingrijpend besluit neemt, terwijl achteraf blijkt dat het onnodig was.
GORINCHEM De verkiezingsavond in het gemeentehuis in Gorinchem kende een verbazingwekkende afloop: Democraten Gorinchem boekte een forse winst en komt in de voorlopige uitslag uit op liefst zeven zetels, drie meer dan voorheen. Daarmee neemt de partij de koppositie over van Stadsbelang Gorinchem, dat een zetel verliest en zijn dominante rol kwijtraakt.
door Britt de Ronde
Lijsttrekker Pierre Schefferlie van Democraten Gorinchem heeft zich extra feestelijk gekleed deze avond. Hij kan het nog nauwelijks bevatten: „Dit hadden we echt niet verwacht. Echt een soort droomscenario. We hadden gehoopt op zes zetels, maar dit overtreft alles. De laatste maanden stonden we op vijf, maar je moet elke keer opnieuw het vertrouwen van de kiezer verdienen, dus je begint eigenlijk altijd weer op nul.”
Volgens Schefferlie is de grote winst van Democraten Gorinchem te danken aan het intensieve contact met inwoners in de afgelopen maanden: „Bij belangrijke ontwikkelingen hebben we mensen vooraf open en eerlijk betrokken, in plaats van pas later in het proces. We wilden het anders doen, weg van de traditionele manier van besturen.” De partij neemt nu het voortouw in de coalitievorming. Schefferlie wil daar nog niet al te veel over kwijt, behalve dat hij wil samenwerken met partijen die betrouwbaar zijn en dezelfde ideeën delen.Het is jammer, maar de kiezer heeft gesproken
In de voorlopige zetelverdeling moet Stadsbelang een zetel inleveren. Waar de partij voorheen de grootste was en het voortouw nam in het vormen van een coalitie, is dat nu een teleurstelling voor lijsttrekker Johan Klein. „Dit hadden we van tevoren niet verwacht. We hebben de afgelopen twaalf jaar met hart en ziel aan de stad gebouwd, dus we hadden gehoopt nu zetelwinst te kunnen boeken. Maar goed, regeren is halveren en Democraten Gorinchem heeft een fantastische winst gemaakt. Het is jammer, maar de kiezer heeft gesproken. Met de voorlopige uitslag van vier zetels gaan we door en blijven we ons voor de volle honderd procent inzetten voor de stad”, aldus Klein.
D66 is tevreden met de voorlopige uitslag van drie zetels, één meer dan voorheen. Ook GroenLinks/PvdA is blij de drie zetels te behouden, al had de partij gehoopt op winst: „Ik vind het mooi om te zien voor Democraten Gorinchem. Voor mijn gevoel wordt het progressieve geluid groter, dus ik hoop dat dat vorm krijgt in de coalitie”, aldus Paulien de Groot, lijsttrekker GroenLinks/PvdA. Zowel D66 als GroenLinks/PVDA benadrukt graag te willen meebesturen.
STABIEL
Het woord ‘stabiel’ viel deze avond regelmatig bij de partijen. VVD-lijsttrekker Niels van Santen: „Het geeft ons rust dat we onze zetels behouden en stabiel blijven. Zo kunnen we het liberale geluid blijven laten horen.” De partij staat momenteel gelijk met GroenLinks/PvdA, waardoor het nog spannend is wie uiteindelijk groter wordt. Ook ChristenUnie/SGP behoudt twee zetels. Lijsttrekker Anselm Krol noemt het „een dure tweede zetel” en had gehoopt op een derde, maar zegt desondanks dankbaar te zijn.
CDA, GorcumActief en de SP verliezen elk een zetel. Ondanks het verlies zegt de nieuwe CDA-lijsttrekker Marijn Eland klaar te zijn om aan de slag te gaan en noemt hij de partij stabiel. Ook Everdien Hamann van GorcumActief spreekt van stabiliteit, al is de teleurstelling en het onbegrip merkbaar. Bij de SP klinkt teleurstelling: „We hadden echt op meer gehoopt, maar ik ben blij dat er in ieder geval nog een links geluid in Gorinchem is”, aldus lijsttrekker Eva Dansen.
Donderdag 26 maart wordt de definitieve uitslag bekendgemaakt.
In Pim Pam Politiek schuiven steeds gasten uit een andere gemeente aan bij Feyza Albayrak. In een politieke variant van het spel Pim Pam Pet praten zij op een toegankelijke en speelse manier over actuele politieke onderwerpen.
Lijsttrekker Van Santen (VVD Gorinchem) donderdagavond op Rijnmond
12 maart 2026
ROTTERDAM / GORINCHEM – Lijsttrekker Niels van Santen (VVD Gorinchem) is donderdagavond 12 maart 2026 te gast in het radioprogramma Pim Pam Politiek op de regionale omroep Rijnmond. Het programma is te horen tussen 19.00 – 20.00 uur.
Lijsttrekker Niels van Santen is te gast in Pim Pam Politiek. (Afbeelding Rijnmond)
Bij Radio Rijnmond ontvangt Feyza Albayrak gasten uit verschillende gemeenten in het programma ‘Pim Pam Politiek’. Van Santen gaat gesprek over actuele onderwerpen voor Gorinchem, zoals de betaalbaarheid van voorzieningen, ergernissen in de stad en wat de VVD in de toekomst wil aanpakken. “Superleuk om mee te mogen praten over onze mooie Gemeente Gorinchem en de gemeenteraadsverkiezingen”, zegt Van Santen.
Pierre Schefferlie en Johan Klein in debat over voortzetting huidige coaltie
GORINCHEM
De hamvraag van het politiek café in de Aanlegsteiger was natuurlijk of de huidige coalitie van Stadsbelang, SP, VVD, Gorcum Actief en CU/SGP de komende vier jaar verder kan. Voor een levendig debat mochten Pierre Schefferlie (Democraten Gorinchem) en Johan Klein (Stadsbelang) de degens met elkaar kruisen over deze stelling.
Lijsttrekker Pierre Schefferlie reageerde wat zuur op de stelling, volgens hem heeft de huidige coalitie Gorinchem in de steek gelaten. Met onder andere de onzekere toekomst voor de Elzenhof en de aanvankelijke geheimhouding van de alternatieve AZC locaties. Johan Klein verschool zich aanvankelijk achter de kiezer, maar werd door gespreksleider Martin Rensen uitgedaagd om toch het achterste van zijn tong te laten zien. Als successen noemde Klein de verplaatsing van het AZC, de aanpak van de wegen en het Cultuurhuis. Ook de andere partijen mochten reageren, zowel D66 en PvdA lieten duidelijk doorschemeren graag aan de volgende coalitie deel te willen nemen. Beide jonge lijsttrekkers Tom van der Meijden en Paulien de Groot deden dat met een aanstekelijk enthousiasme; beiden betoonden zich scherpe debaters.
Het politiek café in de Aanlegsteiger leverde vooral een levendig debat op; meer dan op de eerdere verkiezingsavond in de bibliotheek. Dat kwam ook door de opzet, waarbij steeds twee lijsttrekkers op een stelling mochten reageren. Dat de politici soms een kort geheugen hebben, bleek uit de stelling over Smart Delta en het prijskaartje. Gespreksleider Martin Rensen daagde Eva Dansen (SP) en Pierre Schefferlie uit om de voordelen van deelname aan Smart Delta te vertellen. Dat gebeurde lichtelijk stamelend, waarbij zelfs wethouder Dansen zich verschool achter de woorden dat Gorinchem de samenwerking nog aan het verkennen is. En dat terwijl de gemeenteraad nog maar recent unaniem instemde met deelname en het bijbehorende kostenplaatje.
SOCIALE HUUR
Eva Dansen is van de lijsttrekkers de enige wethouder en dat was voor Paulien de Groot reden om haar aan de tand te voelen over het gevoerde woonbeleid van de coalitie. Eva Dansen kwam zelf met de opmerking dat ze het betreurde dat bij nieuwbouw aan de Arkelsedijk slechts tien procent sociale huurwoningen worden gebouwd. De Groot kopte hem in en vroeg haar wat ze zelf had gedaan om dat te voorkomen. De opmerking dat ze daar als wethouder niet over ging, leidde bij het publiek tot enig hoongelach. Paulien de Groot had overigens dezelfde vraag voor Stadsbelang, dat al twaalf jaar deel uit maakt van de coalitie. Ze vroeg Johan Klein wat zijn partij had gedaan om de wooncrisis op te lossen.
Nog even collegiaal in gesprek alvorens het debat losbarstte
Hannie Visser-Kieboom
LIVE MUZIEK
Everdien Hamann (Gorcum Actief) en Johan Klein (Stadsbelang) mochten samen in debat over de stelling dat in Gorinchem meer festivals en concerten nodig zijn om jongeren vast te houden in de stad. En wat de partijen deden om live muziek in de binnenstad mogelijk te maken. Gorcum Actief mist vooral uitgaansmogelijkheden voor jongeren in de binnenstad, zoals een jeugdsoos. Johan Klein wees op het besluit dat para commerciële instellingen acht maal per jaar een feest mogen houden.
FATBIKES
Ook de andere stellingen levende af en toe enig vuurwerk op. Zoals de stelling dat de gemeente het aantal handhavers in de stad moet uitbreiden. Niels van Santen (VVD) zag wel heil in een fatbike verbod in de binnenstad; volgens Anselm Krol (CU/SGP) vooral symbool politiek omdat in het winkelgebied in de binnenstad al een fietsverbod geldt. Bij de stelling dat Gorinchem niet zonder Cultuurhuis kan mocht Marijn Eland (CDA) opnieuw vertellen dat zijn partij het geld liever in cultuur steekt in plaats van in stenen. Hij noemde ook de twee bestaande kleine theaters en de Grote Kerk, waar vaak concerten worden gegeven. Pierre Schefferlie toonde zich vooral bezorgd over de exploitatie van het Cultuurhuis.
Aan het einde van het debat mocht het publiek vragen stellen
Hannie Visser-Kieboom
DAKLOOS
Na de stellingen mocht het publiek vragen stellen, die waren echter niet allemaal even concreet. Maar bijvoorbeeld wel de vraag hoe de stad meer rolstoelvriendelijk kan worden gemaakt. De vraag wat de gemeente doet aan dakloosheid van Lies van Aelst (Eerste Kamerlid voor de SP) aan haar moeder Eva Dansen (SP) werd door Martin Rensen terecht afgekapt. ,,We gaan geen vragen doen van de SP aan de SP.” Na afloop van het debat liet in elk geval één zwevende kiezer weten dat hij nu weet op wie hij gaat stemmen op 18 maart.
Voorzitter Joop Vermeulen van buurthuis de Aanlegsteiger mocht het debat openen en sluiten. De aangekondigde livestream bleek helaas niet te werken, maar het debat is straks wel online terug te zien.
Presentator Sofie Edelbroek van de DebatUnie in gesprek met de lijsttrekkers
GORINCHEM
Alle politieke partijen uit Gorinchem kwamen woensdagavond samen voor een interactieve verkiezingsavond in de Bibliotheek AanZet. De lijsttrekkers waren soms opvallend eensgezind in hun standpunten, echt scherp werd het debat nooit.
Het blijft altijd gissen hoeveel stemmen de lijsttrekkers weten te winnen tijdens een verkiezingsdebat. In het publiek zitten ook deze avond vooral veel partijtijgers, opvallend veel zitten zelfs op de voorste rij in de bieb. Zelfs bij de vragen vanuit het publiek treden ze op de voorgrond. Een echte winnaar van het verkiezingsdebat noemen is lastig. Of het moet presentator Sofie Edelbroek zijn, die het debat soepel leidde en alle partijen evenveel ruimte gaf om te reageren op haar prikkelende stellingen.
TWEELING
Maar de avond begon met een voorstelrondje, waarbij de lijsttrekkers werden uitgedaagd om iets leuks over zichzelf te vertellen. Zo verklapte Tom van der Meijden dat hij een tweelingbroer heeft, die misschien niet altijd terugzwaait naar D66 kiezers. Niels van Santen (VVD) klapte uit de school over de gezellige borrels na afloop van de raadsvergaderingen en Marijn Elands (CDA) liet weten te trainen voor de marathon. Pas daarna volgden de stellingen voor het debat.
Zoals de stelling of meer cameratoezicht in het uitgaansgebied gewenst is. Volgens Everdien Hamann (Gorcum Actief) staan al camera’s op de Grote markt, maar misschien zijn meer camera’s in de Kerksteeg en de Langendijk nodig. Voor Niels van Santen (VVD) is het huidige cameratoezicht onvoldoende; Johan Klein (Stadsbelang) zit juist niet te wachten op permanente camera’s en Eva Dansen (SP) ziet liever meer blauw op straat.
WINDMOLENS
De stelling over maximaal twee grote windmolens in Gorinchem wierp het debat bijna vier jaar terug, toen de geplande molens op Avelingen inzet werden van de verkiezingen. Paulien de Groot (PvdA) wilde vooral het eerlijke verhaal vertellen over de noodzaak van meer windmolens. Zeker in het licht van de stijgende gasprijzen, maar ook voor meer duurzaamheid. In Gorinchem Noord komen in elk geval minimaal twee, grote windmolens, mogelijk zelfs drie.
PARKEERVERBOD
Bij de stelling om een parkeerverbod in te stellen op de Groenmarkt liepen de meningen uiteen; maar bijna niemand wil de hele binnenstad autovrij maken. Tom van der Meijden (D66) ziet wel kans voor een autovrije Groenmarkt, maar alleen als parkeergarage Kweeklust alsnog wordt uitgebreid. Eva Dansen (SP) viel hem bij. Marijn Elands (CDA) wil over het parkeren vooral in gesprek met bewoners en ondernemers om samen tot een oplossing te komen.
Flyers van de politieke partijen
Hannie Visser-Kieboom
CULTUURHUIS
In de reacties op de stellingen was het soms moeilijk onderscheidend te zijn in de partijstandpunten. Dat gebeurde wel bij de stelling over het Cultuurhuis. Het CDA week duidelijk af, door te stellen dat ze geen acht miljoen uit wil geven aan het Cultuurhuis. ,,Cultuur zit in de samenleving, we hoeven geen derde theater in Gorinchem.” Johan Klein (Stadsbelang) was het hier absoluut niet mee eens, volgens hem levert cultuur op langere termijn zelfs geld op. Pierre Schefferlie (Democraten Gorinchem) had liever gezien dat het Cultuurhuis was gecombineerd met woningbouw. Vanuit het publiek confronteerde Marcel Klijn Democraten Gorinchem nog met hun eerdere standpunt van twee jaar geleden om te stoppen met alle plannenmakerij rond de Nieuwe Doelen. Schefferlie gaf ruiterlijk toe dat zijn partij daarin was geswitcht van standpunt. Grappig was de vraag van Roy Grunewald die van de lijsttrekkers wilde weten wanneer de deuren van het Cultuurhuis open gaan. De optimisten noemden 2027, maar anderen waren voorzichtiger met het jaar 2029 of zelfs nog 2030.
VERSPLINTERING
Bij de vraag vanuit het publiek over de versplintering in de politiek waren de partijen redelijk eensgezind, ze willen vooral samenwerken. VVD lijsttrekker Niels van Santen sprak zelfs over goede verkiezingsprogramma’s van de andere partijen. Anselm Krol (CU/SGP) noemde de gecombineerde lijst van zijn partij het goede voorbeeld in de politiek. Tom van der Meijden (D66) vond het als democraat juist fijn dat er zoveel verschillende partijen zijn om uit te kiezen. Ook Paulien de Groot (PvdA) roemde de samenwerking met GroenLinks en de andere partijen in de raad.
De laatste vraag voor de drie vrouwen en zes mannen was eigenlijk een simpele. Waar zijn de lijsttrekkers trots op, terugkijkend op de voorbije vier jaar. Het antwoord van Anselm Krol (CU/SGP) was het meest kort en bondig; de Ideeënmarkt stond voor hem bovenaan. Daarmee waren de vragen wel zo’n beetje opgedroogd vanuit het publiek; toen ook de klok negen uur aanwees, sloot gespreksleider Sofie Edelbroek af met haar allerlaatste vraag. Of de bezoekers het nog een beetje een leuke avond hadden gevonden? Vele handen gingen de lucht in. De lijsttrekkers zelf mogen nog even een sprintje trekken tot de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart.
GORINCHEM Niels van Santen is opnieuw lijsttrekker voor de VVD, de partij heeft thans drie zetels in de raad van Gorinchem. Ook heeft de partij zitting in het college. Wethouder voor de VVD is Attie Mager, ze is opnieuw wethouders-kandidaat voor de liberale partij. In gesprek met Niels van Santen over wonen, bereikbaarheid en klimaat.
Al het geld voor klimaatmaatregelen is weggegooid geld
,,Met deze stelling zijn we het niet eens, zeker niet zolang we de goede dingen doen met dat geld. We moeten wel kijken waar we op inzetten, de uitgaven moeten wel verantwoord zijn. Daar is een goede aanpak voor nodig. Dus wat past bij Gorinchem? Verduurzaming is een opgave, maar moet wel betaalbaar blijven. Dat geldt zowel voor bedrijven, als verenigingen en inwoners. Wij willen in elk geval geen windmolens naast een woonwijk en kiezen daarom voor zonnepanelen. De VVD wil vooral inzetten op isolatie en energiebesparing. Nieuwbouw wordt al energie neutraal gebouwd. Verder vinden we vergroening belangrijk, dat zorgt voor schaduw en verkoeling. Dus schaduwplekken creëren voor een aangenaam leefklimaat en opwarming tegen te gaan. Elke wijk heeft recht op voldoende groen en voldoende waterberging. Verder kiest de VVD voor groene schoolpleinen, dat is goed voor onze kinderen. Laten we kiezen voor praktische en slimme innovatieve oplossingen, daar zijn al veel goede initiatieven voor. De maatregelen moeten wel altijd in balans zijn. We zien ook het liefst groene parkeervakken en gaan dus zeker geen parkeerplekken weghalen voor groen.”
Met ons verkiezingsprogramma lossen we in vier jaar tijd de wooncrisis op
,,Woningbouw is nodig en daar blijven we zeker op inzetten. Op korte termijn is het moeilijk het verschil te maken, daarvoor hebben we vooral meer woningbouw nodig.We willen graag sneller bouwen en zien nu nog vooral veel bureaucratie rond vergunningverleningen. Hoe kunnen we dat slimmer doen, zodat we echt sneller kunnen bouwen? Dat kan volgens de VVD door een betere coördinatie van projecten, door afdelingen dichter bij elkaar te brengen en eerder te kijken wat we wel kunnen doen. Bij nieuwbouw op Linge Zuid II zie je dat wel geprobeerd wordt om snel door te pakken. We moeten de komende jaren zeker niet meer beleid stapelen, maar vooral uitvoeren. Laten we snel de grond uitgeven op Groote Haar, zodat bedrijven kunnen doorschuiven, zoals bijvoorbeeld op de Schelluinsestraat in de vleugels van de stad. Woningbouw is een grote opgave en de intentie is echt om dit de komende jaar op te lossen. We willen onze jongeren behouden om onze voorzieningen op peil te houden. Liefst geven we ook mensen met cruciale beroepen voorrang op de woningmarkt, denk aan zorgpersoneel, politie en leerkrachten. De VVD wil verder vooral kijken naar slimme toepassingen, zoals woningsplitsing of het bevorderen van doorstroming op de woningmarkt.”
Gorinchem wordt onbereikbaar door onder andere de verbreding van de A27
,,Voor de korte termijn zal dat zeker gelden, maar het doel is natuurlijk dat we op langere termijn wel bereikbaar blijven en in verbinding met de regio. We houden de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten. Helemaal voorkomen kunnen we de overlast natuurlijk niet. We zijn een kleine vestingstad en bereikbaarheid is nodig om onze economie draaiende te houden. Om de stad bereikbaar te houden denken we als VVD aan de inzet van een autoveer. Risico voor de bereikbaar is natuurlijk ook de A15, daarvoor lobbyen we als VVD in Den Haag en vanuit de regio in samenwerking met Smart Delta. Verder moeten we het OV verbeteren. Om sluipverkeer tegen te gaan moeten we kijken naar handhaving of mogelijk maatregelen zoals in Meerkerk nemen, om te voorkomen dat straks het goederenverkeer met gevaarlijke stoffen door de stad gaat rijden. Toeristen die onze stad willen bezoeken, moet terecht kunnen in onze parkeergarages, daarvoor hebben we eerder al gepleit voor een dagkaart. In de stad zelf moeten we investeren in fietsvoorzieningen, zoals oplaadpunten voor de elektrische fiets. Voor bezoekers aan festivals of evenementen willen we aan de rand van de stad hubs inrichten.”
Veiligheid staat met stip op één bij de VVD
,,Veiligheid is een basisvoorwaarde voor de VVD. Denk aan de aanpak van drugs. Bijvoorbeeld door een campagne gericht op jongeren om hen bewust te maken van de gevaren van het gebruik van bijvoorbeeld snus en lachgas. Datzelfde wil de VVD bij de aanpak van schuldenproblematiek bij jongeren, laten we hen helpen, zodat ze maatschappelijk mee kunnen blijven doen. Om ondermijning tegen te gaan, moeten we ondernemers blijven informeren. De VVD ziet graag meer BOA’s voor betere handhaving, met name in het weekend. Ook inzet van mobiel cameratoezicht is daar onderdeel van. We kunnen ook meer inzetten op goede digitale veiligheid en het tegen gaan van cybercrime. Door nieuwe ontwikkelingen zoals AI en ChatGPT verandert de wereld razendsnel, daar is nieuwe, landelijke wetgeving voor nodig.”
Wie is Niels van Santen?
Niels van Santen noemt zichzelf een echte Bliek. Hij woont in Gorinchem en heeft samen met zijn vrouw drie jonge kinderen. Hij volgde een studie economie en werkt in de IT wereld op de verkoopafdeling van een internationaal bedrijf. Hij is raadslid voor de VVD sinds 2018, maar was eerder al fractie assistent. Bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen stond hij eveneens op de kandidatenlijst. ,,Mijn intrinsieke motivatie om politiek actief te worden begon toen ik kinderen kreeg. Het lijkt vanzelfsprekend dat je kinderen opgroeien in een mooie, veilige omgeving, maar ik wilde daar vooral zelf een steentje aan bijdrage. Als raadslid wil ik er zijn voor de mensen in de stad door de goede dingen te doen. Je kunt gemeentelijk ook veel doen, met vaak een snel resultaat. Soms kun je zaken beter landelijk aanpakken, zoals de drugsproblematiek en digitale veiligheid. Na acht jaren vind ik de politiek nog steeds leuk, ook door lijntjes met de landelijke politiek. Zo kun je Gorinchem nog beter op de kaart zetten.”
GORINCHEM De VVD presenteerde een sterke en veelzijdige kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. Op de lijst staan twintig kandidaten; zes van hen zijn vrouw. De lijst is een combinatie van ervaren raadsleden inclusief fractieassistenten, nieuwkomers en de zittende wethouder. Zo wil de VVD zorgen voor continuïteit én frisse ideeën voor Gorinchem in de gemeenteraad.
Lijsttrekker Niels van Santen, met acht jaar ervaring in de gemeenteraad, brengt bestuurlijke kennis en ervaring mee: ,,VVD-ers met hart voor Gorinchem staan klaar om projecten sneller uit te voeren, bestaande dossiers af te ronden en zichtbaar het verschil te maken in de stad.” Op twee staat Cleo van Gorkom, zij heeft ervaring als fractieassistent met onderwijs als speerpunt. Nico Andressen en Evert van Ekelen zijn de huidige fractieassistenten, betrokken Gorcumers met hart voor de lokale economie en een financieel gezonde stad, staan op drie en vier. De huidige zittende raadsleden Therese van ‘t Westende-de Bijl en Mariska Veldheer-Vink staan niet op de kandidatenlijst.
WETHOUDER
De huidige wethouder, Attie Mager kom je op de 5e plek tegen: “Trots op de VVD-ers die hun schouders eronder willen zetten voor Gorinchem, daar draag ik als wethouders kandidaat graag aan bij. Daarbij zet ik mij in voor continuïteit en uitvoering van de genomen raadsbesluiten.” Op nummer zeven staat Peter Verschoor, bij de Waterschapsverkiezingen stond hij nog op de lijst van JA21. Lijstduwer is Jaap Wientjes, in de vorige periode nog raadslid voor de VVD.
VERSNELLEN
Het verkiezingsprogramma van VVD Gorinchem heeft als uitgangspunt ‘Doen wat werkt voor Gorinchem’. De VVD wil vooral bestaande dossiers afronden, projecten versnellen en de samenwerking met inwoners en organisaties versterken. Dat zijn we aan onze inwoners verplicht. “Bij VVD Gorinchem draait het om doen, niet om nieuwe beleidsstapels. We zijn praktisch ingesteld, met een luisterend oor, klaar om zichtbaar het verschil te maken in de stad”, aldus Van Santen. Met deze kandidatenlijst gaat VVD Gorinchem de verkiezingen van 18 maart 2026 met vertrouwen tegemoet.
Dit zijn de lijsttrekkers voor de gemeenteraad van Gorinchem en dit zijn hun plannen
Op woensdag 18 maart gaan de inwoners van de gemeente Gorinchem naar de stembus voor een nieuwe gemeenteraad. Op wie kunnen zij stemmen? En wat zijn hun plannen? Verslaggever Anja Broeken zet het op een rij.
De lijsttrekker van Stadsbelang: Johan Klein (37), Operationeel directeur bij Emotive bv
„Actief in de politiek sinds juni 2021 als fractievoorzitter van Stadsbelang. Ik ben voor het eerst lijsttrekker.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
„1. Gorinchem wordt sterker wanneer we de kennis en ervaring van onze inwoners benutten. Daarom willen we niet langer voor mensen bedenken wat goed voor hen is, maar samen met hen bouwen aan een mooie, leefbare stad. Echte vooruitgang begint bij luisteren, meedoen en samenwerken.
2. Te veel problemen blijven liggen doordat plannen voor oplossingen zich opstapelen zonder dat ze worden uitgevoerd. Dat moet anders. Het is tijd om bestaande ideeën eindelijk uit te voeren, zodat inwoners merken dat beloften ook echt worden waargemaakt.
Mis nooit meer het laatste nieuws
Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Algemeen.
3. Ambities zijn waardevol, maar mogen nooit ten koste gaan van de leefbaarheid. Gorinchem moet een plek blijven waar je goed kunt wonen, werken en leven. Dat betekent: Beslissingen nemen die het dagelijks leven in onze stad verbeteren.”
Op hoeveel zetels rekent u op 18 maart?
„Wij zetten in op groei, dus minimaal zes zetels is ons doel. Een ideale coalitie is een coalitie die wil uitvoeren en direct resultaat wil boeken ten goede en gunste van de inwoners.’’
Wat moet er in Gorinchem gebeuren, maar is moeilijk uit te leggen aan de kiezer?
„In Gorinchem moeten we leren met inwoners te werken in plaats van voor hen. Want door samen te werken, weet je zeker dat je het juiste doet. Gorinchem verdient daden, geen papieren stapels. En dat kan ik prima uitleggen.’’
De lijsttrekker van Democraten Gorinchem: Pierre Schefferlie (57), adviseur voor personeel en organisatie.
„Ik wil een gemeente die de stad écht kent. Praktisch, menselijk en met gezond verstand.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
„1. Wonen: We bouwen meer huizen. Er komt een woontoren en jongeren krijgen meer toegang tot sociale huur.
2. Aanpakken van overlast: Extra handhaving op straat en het grofvuil wordt weer maandelijks opgehaald.
3. Behoud van voorzieningen. Denk daarbij aan de Spoedeisende Hulp van het Beatrixziekenhuis, de MolenHopper waarmee mensen die door een beperking, ziekte of ouderdom niet zelfstandig kunnen reizen met het reguliere openbaar vervoer toch op de plaats van bestemming brengt én de Kinderboerderij in het park. Ook willen we onze kleine theaters, onze verenigingen en evenementen en Centraal Punt steunen dat deze blijven bestaan.”
Op hoeveel zetels rekent u op 18 maart en hoe ziet uw ideale coalitie eruit?
„Wij gaan voor zes zetels. De ideale coalitie ziet er uit als een hecht team met werklust.”
Wat moet er in Gorinchem gebeuren, maar is moeilijk uit te leggen aan de kiezer?
„Bouwen, bouwen en nog eens bouwen van huizen. Het is moeilijk uit te leggen waarom het zo lang duurt. Wij kiezen voor hoogbouw, zodat er sneller extra woningen komen voor starters en doorstromers.”
De lijsttrekker van GroenLinks-PvdA: Paulien de Groot (27), beleidsadviseur Complexe Problematiek, gemeente Capelle aan den IJssel.
„Ik ben optimistisch, betrokken en lastig voor wie denkt dat ‘Zo doen we het nou eenmaal’ een goed argument is.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
„1. Betaalbaar wonen. In Gorinchem bouwen we betaalbare woningen. Wij starten onderzoek naar bouwen in Gorinchem-Noord en bouwen leegstaande kantoorpanden om naar woningen. Voor starters en gezinnen – niet voor beleggers.
2. Zorgen voor elkaar. Zorgen voor elkaar is doen en naar elkaar omkijken. Dit doen wij onder andere door het verbeteren van verlichting, fiets- en wandelroutes, zodat elke Gorcumer veilig thuiskomt, van Molenvliet tot aan Dalem.
3. Groene en gezonde buurten. Gorcumers moeten in hun eigen buurt goed en gezond kunnen wonen. Groen helpt tegen hitte. Bomen en planten maken de buurt prettiger en koeler. Maar een gezonde buurt is meer dan groen alleen: zorg en medische hulp moeten dichtbij huis bereikbaar zijn.”
Op hoeveel zetels rekent u op 18 maart en hoe ziet uw ideale coalitie eruit?
„We gaan voor vier zetels. Omdat we geloven in een groen en sociaal Gorinchem en omdat we zien dat die koers ook in andere verkiezingen steeds meer steun krijgt in Gorinchem. Voor ons draait een coalitie niet alleen om kleur, maar ook om houding: partijen die Gorinchem vooruit willen helpen, in oplossingen denken, moeilijke keuzes durven te maken, willen investeren in Gorinchem en verantwoordelijkheid durven nemen.”
Wat moet er in Gorinchem gebeuren, maar is moeilijk uit te leggen aan de kiezer?
„Het investeringsplafond verruimen: de grens voor hoeveelheid geld die we willen uitgeven, mag omhoog. Dat is misschien lastig uit te leggen, maar belangrijk. Want investeren in preventie, jeugd, veilige buurten, woningen, schoolgebouwen en het ondersteunen van mensen die het moeilijk hebben, kost geld. Terwijl die uitgaven niet altijd onmiddellijk zichtbare resultaten opleveren.
Toch helpen deze keuzes Gorcumers vooruit: op de lange termijn dalen de kosten en wordt het leven voor iedereen beter. Het vraagt wel om geduld én durf.”
De lijsttrekker van VVD: Niels van Santen (45), werkt als IT’er.
„Ik ben sinds 2017 politiek actief, getrouwd en vader van drie kinderen. Ik voel me betrokken bij de stad en ik ben gepassioneerd over digitale oplossingen die echt iets betekenen voor inwoners.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
„1. Wonen: Het woningtekort aanpakken door sneller bouwen, minder bureaucratie en ruimte voor particulier initiatief. Betaalbare woningen voor starters, gezinnen en senioren moeten woonlasten laag houden.
2. Veiligheid: Leefbare wijken met zichtbare handhaving, zoals meer gemeentelijke handhavers op straat en cameratoezicht, een harde aanpak van ondermijning en preventie om jongeren uit de criminaliteit te houden. Veiligheid is een basisvoorwaarde voor vrijheid.
3. Sterke economie: Ondernemers meer ruimte geven door minder regels, snellere vergunningen en betere bereikbaarheid. De gemeente moet optreden als een betrouwbare en efficiënte partner voor een bruisende lokale economie.”
Op hoeveel zetels rekent u op 18 maart en hoe ziet uw ideale coalitie eruit?
„De VVD Gorinchem rekent op vier zetels. De afgelopen periode hebben we laten zien dat onze partij ook lokaal bestuurlijke verantwoordelijkheid neemt. Die inzet heeft resultaten opgeleverd, zoals financiële stabiliteit, een sterkere economie en besluitvorming over langlopende dossiers. Wij staan open voor een brede, constructieve coalitie en willen als liberale partij opnieuw bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen.”
Wat moet er in Gorinchem gebeuren, maar is moeilijk uit te leggen aan de kiezer?
„De VVD wil dat Gorinchem een betrouwbare digitale overheid is met een gemeentelijke dienstverlening die snel reageert en digitaal eenvoudig werkt voor bedrijven en inwoners. Slimme digitale toepassingen – waaronder AI – helpen bij het sneller afhandelen van aanvragen, het verminderen van administratieve lasten en het verbeteren van de bereikbaarheid van de gemeente.
Zonder een goed functionerende digitale overheid blijft de dienstverlening achter en stagneert de lokale economie.”
De lijsttrekker van ChristenUnie/SGP: Anselm Krol (52), manager in de maatschappelijke zorg.
„Ik ben politiek actief vanuit mijn verlangen om God en de samenleving te dienen.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
„1. Een betrouwbaar bestuur. Ons stadsbestuur richt zich niet alleen nieuwe ontwikkelingen, maar heeft ook aandacht heeft voor het onderhouden van het gemeenschappelijke eigendom van onze stad. We zien graag een geleidelijke afbouw van de forse schuldpositie van de gemeente richting het landelijk gemiddelde.
2. Stabiele gezinnen. Zij bieden een veilige basis waarbinnen kinderen opgroeien tot zelfverzekerde jongeren en uiteindelijk volwassenen.
3. Een huis dat bij je past. Aan de slag met nieuwe woningen voor jong en oud! De focus hierbij ligt op versnelde uitvoer van bestaande plannen voor zeker 1500 tot 2000 woningen binnen de huidige contouren van de stad.”
Op hoeveel zetels rekent u op 18 maart en hoe ziet uw ideale coalitie eruit?
„Bij de vorige verkiezingen misten we een derde zetel op tien stemmen. Die derde zetel gaan we nu halen! Ik hoop op een stabiele coalitie, die ruimte geeft aan alle fracties. Maar eerst is de kiezer aan zet.”
Wat moet er in Gorinchem gebeuren, maar is moeilijk uit te leggen aan de kiezer?
„Wij willen meer aandacht voor de stabiliteit van gezinnen. Dit wordt mogelijk betuttelend gevonden, maar de impact van relatieproblemen – ook voor betrokken kinderen – is enorm. De schade die dit oplevert, heeft impact op onze maatschappij. Denk aan de inzet van Jeugdzorg en Veilig thuis en de extra druk op woningmarkt.”
De lijsttrekker van Gorcum Actief: Everdien Hamann (70), oud-journalist
„Ik blijf altijd betrokken en actief voor Gorinchem. Hou van onze stad, vooral de inwoners. Van ‘achter de geraniums zitten’ is nog nooit iemand beter geworden.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
„1.Bereikbaarheid. Dit is ons belangrijkste thema. Want de komende jaren wordt de verkeerssituatie in en rond onze stad zeker beïnvloed door de werkzaamheden op de A27.
2. Veilige fietsroutes. Onze stad is er ook een van fietsers. Dagelijks rijden er alleen al honderden scholieren uit Gorinchem en de regio van en naar hun scholen.
3. Een kortingspas voor álle Gorcumers. Inwoners van Gorinchem betalen via gemeentelijke belastingen mee aan voorzieningen waarvan regiobewoners profiteren. Denk aan het nieuwe zwembad. Hoe mooi zou het zijn als alle Gorcumers met zo’n pas een streepje voor krijgen. We willen geen pas voor alleen mensen met een kleine beurs.”
Op hoeveel zetels rekent u op 18 maart en hoe ziet uw ideale coalitie eruit?
„Wij rekenen op minstens twee zetels. De uitslag van de verkiezingen bepaalt hoe een nieuwe coalitie eruit kan zien.”
Wat moet er in Gorinchem gebeuren, maar is moeilijk uit te leggen aan de kiezer?
„We willen maatregelen tegen sluipverkeer, net zoals de gemeente Vijfheerenlanden heeft genomen. Want bij de werkzaamheden aan de A27 zal het sluipverkeer nog verder toenemen en komt de stad volledig vast te staan. Er is geen ruimte voor nog meer asfalt en dus zullen we alternatieven moeten bedenken.”
De lijsttrekker van D66: Tom van der Meijden (28), senior onderzoeker Algemene Rekenkamer.
„In mijn werk als onderzoeker focus ik me op de beleidsterreinen Justitie, Veiligheid, Asiel en Migratie. Ik zie mezelf als attent en mensgericht. Ik zet me in voor een verschil dat blijft.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
„1. Wonen. We maken ruimte voor wonen. Met een nieuwe woonwijk in Gorinchem-Noord en aandacht voor alle inwoners; starters, doorstromers én senioren.
2. Een kansrijke toekomst voor ieder kind. Met talentontwikkeling, kansengelijkheid en investeren in het welzijn van jongeren.
3. Meer zeggenschap voor Gorcumers. Met wijkraden en buurtbudgetten en nieuwe vormen van participatie waarmee we onze lokale democratie vernieuwen.”
Op hoeveel zetels rekent u op 18 maart en hoe ziet uw ideale coalitie eruit?
„D66 hoopt op een mooi verkiezingsresultaat met zetelwinst. Onze ideale coalitie kan rekenen op breed draagvlak in de stad en de gemeenteraad.”
Wat moet er in deze stad gebeuren, maar is moeilijk uit te leggen aan de kiezer?
„Gelijke kansen ontstaan niet vanzelf. Investeren in onderwijs en gelijke toegang heeft vaak méér impact dan stenen stapelen – maar dat is lastig uit te leggen. Net als vergroening: parken en bomen lijken minder belangrijk dan gebouwen, maar bepalen de leefkwaliteit van morgen. En discriminatie? Dat komt ook in Gorinchem voor, al is het niet altijd zichtbaar.
Juist daarom moeten we hieraan aandacht besteden: op school, bij werk, in de buurt. Democratie betekent samen kiezen, ook waar het schuurt. Want alleen als iedereen zich gezien en vrij voelt, kan een stad echt groeien.”
De lijsttrekker van het CDA: Marijn Eland (44), helpt bedrijven op het gebied van arbeidsvoorwaarden.
„Ik ben de trotse man van Janneke en loop regelmatig hard door onze prachtige stad. Ik ben al geruime tijd lid van het CDA en ik maak deel uit van het bestuur van de lokale afdeling.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
„1. Verenigingen: Vrijwilligers en het verenigingsleven zijn de ruggengraat van onze samenleving. We moeten deze koesteren en ondersteunen. Door bijvoorbeeld de OZB voor verenigingen en stichtingen af te schaffen of deze belasting voor hen te subsidiëren.
2. Jeugd: Er is ontzettend goed jeugdwerk in onze stad en dat is nodig. Dat willen we versterken en daar moet dus geld bij! We maken werk van de maatschappelijke diensttijd, zodat jongeren hun talent in de maatschappij kunnen benutten. En we willen de jeugdzorg hervormen zodat deze laagdrempeliger wordt en jongeren sneller de juiste hulp krijgen tegen lagere kosten.
3. Wonen: Er moeten meer woningen bij, maar we moeten ook bouwen naar behoefte: ouderen moeten in hun wijk kunnen blijven wonen, terwijl starters moeten kunnen starten!”
Op hoeveel zetels rekent u op 18 maart en hoe ziet uw ideale coalitie eruit?
„We gaan voor groei, dus minimaal 3! Onze ideale coalitie bestaat uit partijen die met ons willen samenwerken om Gorinchem en Dalem nog mooier te maken, want samen werkt!”
Wat moet er in Gorinchem gebeuren, maar is moeilijk uit te leggen aan de kiezer?
„Als CDA zien we de kracht van cultuur, maar niet van het Cultuurhuis. Dat geld kan beter op een andere manier worden besteed. Wij kiezen om te investeren in cultuur dichtbij, op school en bij verenigingen. We investeren ook structureel in onze twee prachtige theaters en de musea die we hebben. En we maken de huidige bibliotheek toekomstbestendig. Zo kan cultuur veel meer inwoners inspireren en verbinden!”
De lijsttrekker van de SP: Eva Dansen (68), wethouder.
„Ik ben als wethouder verantwoordelijk voor het bouwen van meer betaalbare huizen. Ook maak ik me er sterk voor dat ieder kind zich goed kan ontwikkelen met hulp van jeugdteams, jongerewerk en eventueel jeugdzorg.”
Wat zijn de drie belangrijkste speerpunten van uw partij?
Verslaggever Anja Broeken interviewde de lijsttrekkers eerder, maar stelde met het oog op de herverkiezing de vraag naar het aantal te verwachte zetels opnieuw.
Op hoeveel zetels rekent u op 29 april en hoe ziet uw ideale coalitie eruit?
„De afgelopen periode hebben we laten zien dat wij als lokale VVD bestuurlijke verantwoordelijkheid pakken. Wij gaan voor resultaten, zoals oog voor de ondernemers in de stad, financiële stabiliteit en besluitvorming over langlopende dossiers. Wij zien juist nu mogelijkheden voor een brede, constructieve coalitie. Wij denken dat dit een heel goede mogelijkheid kan zijn om de stad vooruit te brengen. Wij zijn als liberale partij klaar voor bestuurlijke verantwoordelijkheid voor de komende vier jaar én op basis daarvan denken we nog steeds kans te maken op vier zetels.”