Inzet AI stadhuis

„De gedachte dat AI taken overneemt, vinden we te kort door de bocht”, reageert Niels van Santen (VVD).

Mag AI werk van ambtenaren overnemen? © ANP/AFP (inzet: Rias Immink)Mag AI werk van ambtenaren overnemen?

Gorinchem denkt tonnen te besparen door AI, raad kritisch: ‘Datacentra gebruiken enorm veel water’

De gemeente Gorinchem omarmt kunstmatige intelligentie (AI) als middel om slimmer te werken. Volgens het college levert de inzet van AI niet alleen tijdwinst op, maar op den duur ook geld. De raad is nieuwsgierig en kritisch: mag AI werk van ambtenaren overnemen?

Anja Broeken

Anja Broeken

Schrijft over de regio Gorinchem en de verbreding van de A27

17 november 2026, 18:00

Burgemeester en wethouders willen de komende twee jaar 450.000 euro uittrekken voor het werken met kunstmatige intelligentie. Dat blijkt uit de begroting, het gemeentelijke huishoudboekje voor 2027.

Het college verwacht in 2029 al zo’n 200.000 euro terug te verdienen door slimmer en sneller te werken. In 2030 loopt dat voordeel op tot zo’n 350.000 euro.

Te kort door de bocht

„De gedachte dat AI taken overneemt, vinden we te kort door de bocht”, reageert Niels van Santen (VVD). Hij heeft geen moeite met de inzet van AI om de dienstverlening van de gemeente Gorinchem te verbeteren.

Maar hij twijfelt of het college die investering van 450.000 euro al binnen twee jaar tijd volledig denkt terug te verdienen. „Dat zou de beste investering zijn ooit. De beste obligaties en indexfondsen leggen het ertegen af. Oh ja, we moeten alleen nog een goed plan maken om dat waar te maken.”

Van Santen vroeg burgemeester en wethouders tijdens de bespreking van de begroting om hem en zijn collega-raadsleden op de hoogte te houden van hoe AI medewerkers ondersteunt bij hun werk. Dat deed hij samen met Mees Vernhout (ChristenUnie/SGP). „AI moet echt een hulpmiddel blijven.”

Jonge raadsleden kritisch op AI-gebruik

Vernhout vindt dat ook. „Ik ben een van die kritische jongeren als het gaat om de inzet van AI”, zegt hij. „Die datacentra gebruiken enorm veel water.”

Ook Anna Rijsdijk, die tijdens de gemeenteraadsverkiezingen pas 18 jaar was, is geen voorstander van AI. Dat onthulde fractievoorzitter Paulien de Groot die raadsleden liet raden wie binnen PRO Gorinchem anti-AI is.

Burgemeester Reinie Melissant hoefde er niet lang over na te denken. Zij noemde Anna onmiddellijk. „Ik weet dat meer jongeren zich afvragen of het gebruik van AI wel opweegt tegen de hoeveelheid water die nodig is om die enorme datacentra te laten draaien. Ik heb een kritische dochter die mij ook regelmatig op de milieubelasting wijst wanneer ik thuis met Copilot werk.”

Een laptopgebruiker is bezig met AI. © ANP / EPA

Copilot is een AI-assistent van Microsoft. Ruim zeventig ambtenaren van Gorinchem werken sinds vorig jaar op proef met AI. De gemeente heeft 350 voltijdsbanen in de begroting staan. Omdat een deel van de ambtenaren in deeltijd werkt, ligt het aantal medewerkers hoger.

Pierre Schefferlie vroeg zich af waarom dan niet meer ambtenaren de mogelijkheden van AI al verkennen. Die vraag bleef onbeantwoord.

Mens blijft ‘in control’

Wel benadrukte wethouder Machiel Krielaart dat AI het werk van ambtenaren niet overneemt. „Bij de inzet blijft de mens ‘in control’. Natuurlijk gaan we u op de hoogte houden. Maar in grote lijnen, we gaan niet over over afdeling X, medewerker Y of AI Z rapporteren.”

Zijn poging om met hulp van AI die beantwoording grappig te beginnen, mislukte overigens jammerlijk. Toen hij korte tijd later een spontane grap maakte bij de beantwoording van een andere vraag, kreeg hij de lachers op zijn hand. „U heeft AI helemaal niet nodig om grappig te zijn”, aldus burgemeester Melissant.

Wat vindt AI er zelf van?

In hoeverre is de verwachting van het Gorcums college reëel? Die vraag beantwoordt de AI-tool van het AD als volgt: „Mijn oordeel is dat een besparing van 200.000 euro niet onrealistisch is. Maar de uitleg hoe Gorinchem dat denkt te doen, is onvoldoende. AI kan zeker helpen om medewerkers hetzelfde werk in minder tijd te laten doen.
Maar de gemeente bespaart pas geld als daardoor minder mensen hoeven te worden ingehuurd of openstaande banen niet meer worden ingevuld. Hoe Gorinchem die besparing wil bereiken, staat niet in de begroting. Daardoor blijft het vooral een verwachting.

Bron: https://www.ad.nl/gorinchem/gorinchem-denkt-tonnen-te-besparen-door-ai-raad-kritisch-datacentra-gebruiken-enorm-veel-water~a837b7fc/