Ronselpraktijken

Gorinchem kiest nipt voor herverkiezingen: ‘De abri’s zijn al weg’

De gemeenteraad van Gorinchem blaast uit na een lange vergaderavond. De raad stemde vóór herverkiezingen vanwege mogelijke verkiezingsfraude. Maar hoe nu verder?

Dit artikel is geschreven door Phaedra Werkhoven

redacteur politiek en samenleving

Gepubliceerd op 31 maart 2026, 18:38

“We moeten waarschijnlijk eigen spaargeld inzetten voor een nieuwe campagne”, zucht lijsttrekker Pierre Schefferlie van Democraten Gorinchem (7 zetels), de grote winnaar bij de verkiezingen.

Maandagavond laat besloot de gemeenteraad na een stemming met 13–12 vóór een herverkiezing in Gorinchem vanwege mogelijke fraude met volmachten. Die herverkiezing, uniek in Nederland, moet binnen de komende dertig dagen plaatsvinden.

Een strafrechtelijk onderzoek zal uitsluitsel moeten bieden over de vraag door wie en voor welke partij de ronselpraktijkenhebben plaatsgevonden. Maandagavond werd wel alvast een motie aangenomen dat de communicatie over wat wel en niet mag bij het stemmen, in verschillende talen wordt verspreid. Maar wat de spelregels rond deze herverkiezingen voor de partijen zelf zijn, weten ze nog niet precies.

Pamfletten en poster al in de kliko

De dag na de anticlimax gaan Schefferlie en zijn partij in ieder geval moedig voorwaarts, met iets minder energie misschien. Ze hopen stiekem dat er straks juist nóg meer mensen op hun partij gaan stemmen.

Want tja, alle pamfletten en posters zijn al de kliko ingegaan, vertelt Schefferlie. De partij behaalde op 18 maart een monsterzege. Doordat er geen subsidie is voor de lokale partij, is het campagnebudget inmiddels allang opgebruikt. Dus gaan ze zich beraden op wat ze kunnen doen. “We gaan niet alles opnieuw kopen. Maar de stemwijzer werkt bijvoorbeeld al niet meer.”

‘We gaan niet alles opnieuw kopen. Maar de stemwijzer werkt al niet meer’ – Pierre Schefferlie Democraten Gorinchem

Een herverkiezing was wat hem betreft door die krappe meerderheid een veel te zwaar middel. Zijn partij, Democraten Gorinchem,stemde tegen. “Nu wordt de kiezer geraakt en niet de persoon die dit gedaan heeft.” Hij denkt dat het leidt tot onbegrip. Ook is hij bang dat door de feestdagen, of door wat er in de tussentijd gebeurt, mensen niet of anders zullen stemmen dan ze van plan waren. “Ik vind het een treurig schouwspel.”

Niels van Santen van de VVD (drie zetels) was juist vóór de herverkiezing. Beter dat, dan de mogelijkheid van frauduleuze verkiezingen, zegt hij. Dus is het de vraag wat ze nu gaan doen. “Niemand weet precies hoe dit in zijn werk gaat. Ik vind het belangrijk dat we met z’n allen gaan zorgen voor een goede opkomst.”

Eerlijk speelveld

Met z’n allen, daarmee bedoelt hij de hele raad, alle partijen. “De bewoners gaan er nu over. Wij moeten een eerlijk speelveld gaan neerzetten.”

De campagne, als die er al komt, is wat hem betreft van ondergeschikt belang. Want die is tenslotte al gevoerd. “De abri’s zijn al weg. En de bodem van onze campagnekas is in zicht. Er is vertrouwen van de kiezer beschaamd, dus wij gaan ze vragen of ze alsjeblieft opnieuw willen komen.” En als het opkomstpercentage van nu 51 procent naar bijvoorbeeld 25 procent zakt? “Dat zou verschrikkelijk zijn.”

De stem van Everdien Hamann van Gorcum Actief gaf maandagavond de doorslag. Haar partij verloor tijdens de verkiezingen één zetel, maar diende maandagavond een amendement in voor een gedeeltelijke hertelling in de wijk waar het grootste aantal volmachten was. Aanvankelijk zouden het CDA en de GroenLinks-PvdA meestemmen, vertelt Hamann. “Maar zij trokken hun keutel in. Toen stond ik alleen en moest ik wel voor een herverkiezing stemmen. Fraude pikken we niet.”Quote van Johan Klein – Stadsbelang.

‘We gaan nu eerst even rustig worden, want er is zoveel gebeurd’ – Johan Klein, Stadsbelang

Het is volgens Johan Klein van Stadsbelang (vier zetels) niet één op één te zeggen dat daar waar de meeste volmachten waren, ook de fraude plaatsvond. Hij heeft nog genoeg geld in kas, of zoekt naar budget voor een campagne. “Maar daar gaat het nu niet om. We gaan nu eerst even rustig worden, want er is zoveel gebeurd. En dan maar hopen op een gelijk resultaat straks.” Hij kan er niet mee leven dat burgers zich anders misschien blijven afvragen als de raad geïnstalleerd is: ‘Is dit wel eerlijk gegaan?’

Misschien een advertentie

Als Hamann campagne mag voeren, gaat ze het zeker doen. “Ik heb nog wat in kas hoor. Ik denk een advertentie, waarin ik dit wel meeneem. ‘Stem opnieuw voor ons’, of zoiets. Of toch weer flyeren.” Maar ze is bang dat de hele sfeer in de nieuwe raad die van wij-zij zal zijn, door deze krappe 13–12. “Dat wordt vier jaar oorlog. Heel zonde.”

Hoe dan ook zal de herverkiezing beïnvloed worden door wat erde komende tijd gebeurt, denkt ze. En het vertrouwen in de politiek heeft weer een knauw gekregen. “Daardoor ben ik bang voor een lage opkomst. Dat zal meer effect hebben dan die geronselde stempassen.”

Bron: https://www.trouw.nl/binnenland/gorinchem-kiest-nipt-voor-herverkiezingen-de-abri-s-zijn-al-weg~b3b0ed9d/