Milieuramp staalslakken Spijk

De stapel staalslakken bij Spijk zorgt voor groeiende zorgen over milieu- en gezondheidsrisico’s. Everdien Hamann (Gorcum Actief) en Niels van Santen (VVD) pleiten al jaren voor actie.
De stapel staalslakken bij Spijk zorgt voor groeiende zorgen over milieu- en gezondheidsrisico’s. Everdien Hamann (Gorcum Actief) en Niels van Santen (VVD) pleiten al jaren voor actie. © Ricardo Smit / Studio Ziezo / VVD Gorinchem

Waarom Gorinchem nu wél vreest voor milieuramp: ‘Bang dat bodem van staalslakkendepot scheurt’

Zomer 2023: geen zorgen. Winter 2025: angst voor milieu- en gezondheidsproblemen. De omslag van burgemeester Reinie Melissant en haar wethouders over de 670.000 ton staalslakken bij Spijk is opvallend. Gemeenteraadsleden die bleven aandringen om in actie te komen, openden hun ogen.

Anja Broeken

Anja Broeken

Schrijft over de regio Gorinchem

2 december 2025, 06:00Laatste update: 07:24

„We zijn bang dat de onderlaag van het staalslakkendepot in Spijk vroeg of laat scheurt. Dan sijpelen giftige stoffen in de bodem en raakt het grondwater vervuild’’, schrijft het college van burgemeester en wethouders in een brief aan de gemeenteraad. Niet eerder was de toon van de bestuurders zo alarmerend.

In het depot ligt 670.000 ton staalslakken. Die massa zakt steeds dieper weg. Dat is een jaarproductie aan afval van staalproducent Tata Steel. De staalslakken waren tot de zomer van dit jaar een door het Rijk erkende bouwstof, tot staatssecretaris Thierry Aartsen het gebruik ervan stopzette.

Dan sijpelen giftige stoffen in de bodem en raakt het grondwater vervuild – College van B&W

„Rapporten en signalen uit de praktijk wijzen op gezondheidsrisico’s voor mensen en dieren op plekken waar staalslakken worden gebruikt. Met huidige regels kunnen we geen veilig gebruik garanderen’’, aldus de staatssecretaris in zijn toelichting op zijn besluit. Daarbij noemde hij Spijk en Eerbeek overigens niet expliciet.

Bewoners van beide Gelderse dorpen verzetten zich al jaren tegen de afvalbergen in hun buurt. Met de 230.000 ton in Eerbeek is een oude vuilstort afgedekt. Door het gewicht zijn de slakken gaan schuiven en liggen nu open en bloot.

Afval zonder bescherming gestort

De 670.000 ton in Spijk is bedoeld als opvulmateriaal voor een geluidswal, waarvan de Inspectie Leefomgeving en Transport twijfelt of de staalslakken wel werken als geluidswering. De toenmalige aannemer stortte het bouwmateriaal zonder de vereiste onderlaag.

Bij beide dorpen spoelen zware metalen en ongebluste kalk tijdens regenbuien de bodem en het oppervlaktewater in. Bij droogte ontstaat stof: omwonenden die minuscule kleine deeltjes ongebluste kalk inademen, krijgen spontane bloedneuzen. Zij hebben die klachten gemeld bij hun huisartsen en deskundigen.

Raadsleden al jaren bezorgd

De Gorcumse gemeenteraadsleden Everdien Hamann (Gorcum Actief) en Niels van Santen (VVD) maken zich al zorgen vanaf het moment dat Waterschap Rivierenland de aanleg van de geluidswal in het voorjaar van 2019 liet stilleggen. Het slootwater was zwaar vervuild geraakt. Steeds weer stelden ze vragen over gezondheids- en milieurisico’s. Steeds weer kregen ze te horen dat de risico’s wel meevielen.

Het college van burgemeester en wethouders schermde ook met het argument dat Gorinchem niets te zeggen had over dat milieuprobleem. Inmiddels is er het besef dat deze milieuramp zich niets aantrekt van de provinciegrens – een argument dat Van Santen steeds weer aanvoerde. Melissant en haar wethouders vragen nu zelfs steun van de provincie Zuid-Holland.

Zo zien staalslakken eruit.
Zo zien staalslakken eruit. © Maarten Sprangh

Gorinchem wil zeker weten of het grondwater op grote diepte inmiddels is verontreinigd door de zware metalen en ongebluste kalk uit de staalslakken. Dat kan door een peilbuis te slaan. Daarvoor moet de provincie Zuid-Holland toestemming geven.

Ook willen burgemeester en wethouders dat het aantal meetpunten op de grens met Gorinchem wordt uitgebreid met twee tot drie. Waterschap Rivierenland bemonstert het grondwater dat dichter aan de oppervlakte ligt met een bepaalde regelmaat. Dat moet volgens het college vaker gebeuren.

Waait stof naar Gorinchem?

Bovendien zijn er zorgen over het stof dat bij droog weer over het terrein waait. „Er wordt gesproeid om dit te voorkomen, maar die staalslakken liggen nog steeds open en bloot in de buitenlucht’’, zegt het college. Er wordt gevreesd dat het stof naar Gorinchem waait.

De scherpte waarmee burgemeester Melissant en haar wethouders nu het staalslakkenprobleem benaderen, is ingegeven doordat de gemeente West Betuwe geruime tijd niets van zich liet horen. Gorinchem stuurde in oktober 2024 een vragenbrief, de antwoorden kwamen pas in oktober van dit jaar.

Staalslakkendepot Spijk

Kaart ADR

Bron: https://www.ad.nl/gorinchem/waarom-gorinchem-nu-wel-vreest-voor-milieuramp-bang-dat-bodem-van-staalslakkendepot-scheurt~a0331049

Inwoners met ontregeld gedrag (3/3)

Hij vroeg het college samen met Paulien de Groot (PvdA) en Niels van Santen (VVD) om aandacht voor mensen met verward gedrag. „Let wel, die zijn niet allemaal dakloos, maar vragen wel allemaal zorg.’’

Een dakloze slaapt op straat in Nijmegen: ook in Gorinchem slapen meerdere mensen op straat.
Een dakloze slaapt op straat in Nijmegen: ook in Gorinchem slapen meerdere mensen op straat. © Paul Rapp

Na jaren praten krijgen daklozen in Gorinchem mogelijk eigen opvang: ‘Onderzoek bijna klaar’

Daklozen zijn niet meer weg te denken uit het straatbeeld in Gorinchem. Met de winter voor de deur maken raadsleden Anselm Krol (ChristenUnie/SGP) en Gulsen Metz (Stadsbelang) zich zorgen over deze kwetsbare groep. „We praten al jaren over hen, maar er lijkt maar niets te veranderen’’, zegt Metz.

Anja Broeken

Anja Broeken

25 oktober 2025, 06:00Laatste update: 07:41

In Gorinchem leven zo’n veertig mensen op straat. Een aantal van hen vindt af en toe onderdak bij bekenden, maar dat is doorgaans van korte duur. Veel Gorcumse daklozen hebben een verslaving, geestelijke stoornissen of beide.

„Gorcumse daklozen kunnen overnachten in Dordrecht bij het Leger des Heils’’, vertelt Metz. „De volgende ochtend moeten ze daar weer vertrekken. We weten dat niet iedereen op de trein stapt om in Dordrecht te gaan slapen. Zij verkiezen een leven op straat in Gorinchem.’’

Daklozen hebben band met stad

Veel daklozen hebben een band met Gorinchem: ze hebben er een sociaal netwerk. „Hoe fragiel dat soms ook is, het is een anker in hun leven vol onzekerheden’’, zegt Metz. „Het is beter als deze groep in onze stad een eigen nachtopvang krijgt. En nog beter: een eigen thuis.’’

Met een nieuwe winter voor de deur kiest Metz voor het herhalen van de vragen die ze in 2024 ook al stelde. „Burgemeester en wethouders zeiden toen dat ze gingen bekijken of er ergens ruimte is om deze kwetsbare groep te huisvesten.’’

De Merwedehuusjes in Dordrecht zijn in 2018 geplaatst.
De Merwedehuusjes in Dordrecht zijn in 2018 geplaatst. © VIictor van Breukelen

Het Gorcums college van burgemeester en wethouders is op zoek naar een plek voor zogeheten Merwedehuusjes, een woonvorm naar Dordts voorbeeld. In Dordrecht staan er vijf bij elkaar aan de rand van de stad. De woninkjes zijn in 2018 neergezet en bieden onderdak aan daklozen met meerdere problemen. De gemeente Dordrecht worstelt momenteel met het vinden van nieuwe locaties voor meer Merwedehuusjes.

„Daar krijgen mensen niet alleen onderdak, maar kijken ook zorgverleners naar hen om’’, weet Anselm Krol. Hij vroeg het college samen met Paulien de Groot (PvdA) en Niels van Santen (VVD) om aandacht voor mensen met verward gedrag. „Let wel, die zijn niet allemaal dakloos, maar vragen wel allemaal zorg.’’

De opening van een opvang voor dakloze gezinnen met kinderen is een mooi voorbeeldAnselm Krol (ChristenUnie/SGP)

Ook hij ziet meer daklozen op straat in Gorinchem. „Het is een maatschappelijk probleem dat in het hele land speelt. Het is niet uniek voor Gorinchem, maar we moeten wel zoeken naar een oplossing.’’

Gemeenten kijken naar elkaar

Een oplossing vinden is niet eenvoudig, weet hij uit ervaring. Hij werkte in de langdurige zorg voor kwetsbare groepen. „De regie voor de zorg voor daklozen ligt bij zogeheten centrumgemeenten. Daar is de aanloop vaak al zo groot dat zij lang niet altijd iedereen aan een slaapplaats kunnen helpen. Laat staan dat zij daklozen permanent onderdak kunnen bieden. Gemeenten kijken naar elkaar. Dan gebeurt er niets.’’

Ondertussen is er in Gorinchem volgens hem wel degelijk iets gebeurd. „De opening van een opvang voor dakloze gezinnen met kinderen is een mooi voorbeeld’’, zegt Krol.

Oproep aan buurgemeenten

Toch deden burgemeester en wethouders van Dordrecht eerder dit jaar een oproep aan buurgemeenten om mee te helpen met de opvang van daklozen, omdat de druk in de centrumgemeente te groot wordt. Het Gorcumse stadsbestuur antwoordt op de vragen van Krol dat het zeker wil helpen: „Ons eigen onderzoek naar de mogelijkheden voor een woonproject, zoals Merwedehuusjes, is bijna klaar. We verwachten jullie als raadsleden begin volgend jaar er meer over te vertellen.’’

Maar die belofte deden burgemeester en wethouders al eerder. In maart 2021 verrasten zij toenmalig raadslid Rutger van Breemen (GroenLinks) met de boodschap dat daklozen in Gorinchem hun eigen Merwedehuusjes zouden krijgen. Van Breemen had echter gevraagd of de gemeente een nachtopvang kon opzetten.

Na ruim vier jaar krijgt Van Breemen alsnog zijn antwoord: burgemeester en wethouders gaan ook onderzoek doen naar een nachtopvang.

Bron: https://www.ad.nl/gorinchem/na-jaren-praten-krijgen-daklozen-in-gorinchem-mogelijk-eigen-opvang-onderzoek-bijna-klaar~a5fe75e8/

Inwoners met ontregeld gedrag (2/3)

Politiek stelt vragen over toename overlast door ‘ontregeld gedrag’

28 augustus 2025

door Peter Donk
GORINCHEM – De stad was de afgelopen tijd verschillende keren in het nieuws door overlast veroorzaakt door personen met zogeheten ‘ontregeld gedrag’. Enkele voorbeelden zijn een persoon aan de Kasteleinstraat en aan de Drossaartstraat. De buurten kregen daar veel van mee. Sinds deze week liggen daarover vragen bij het College van B & W. De fracties ChristenUnie-SGP (Anselm Knol), PvdA (Pauline de Groot) en VVD (Niels van Santen) willen op een reeks vragen antwoord. Indieners maken zich, door signalen op meerdere niveaus, zorgen over de uitdaging die er voor Gemeente Gorinchem ligt om goede zorg te bieden aan mensen met ‘ontregeld gedrag’ evenals de impact op de woonomgeving.

De politieke partijen refereren aan de berichtgeving in de media en cijfers. “De afgelopen weken zijn meerdere berichten verschenen in de media over inwoners met ‘ontregeld gedrag’, die overlast of zelfs dreiging veroorzaakten, waardoor inzet van hulpdiensten noodzakelijk was. Situaties die veel impact hebben op de woonomgeving. Het aantal meldingen bij de politie over mensen met ontregeld gedrag in Gorinchem is in lijn met de landelijke stijging eveneens hoog”, stellen de ChristenUnie-SGP, PvdA en VVD. (Archieffoto Michel de Ruiter / Gorinchem24)

Uit de jaarstukken 2024 van de Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) blijkt volgens de politieke partijen een enorme overschrijding ten opzichte van de raming bij het meldpunt Zorg & Overlast van de GGD (unieke personen). “Uitgegaan werd van 2200 meldingen; dit bleken er uiteindelijk 3500 te zijn (voor de
gehele regio). Daarbij wordt aangegeven dat de complexiteit van de meldingen toeneemt, wat tot een grote druk op het meldpunt leidt. Ook landelijk is er recent aan de bel getrokken. Ton Heerts, burgemeester van Apeldoorn, stelde zelfs namens de VNG dat het beleid om verwarde personen in een woonwijk te laten wonen is mislukt. Dit terwijl de beleidsbeweging de afgelopen 10 – 15 jaar juist is om mensen zoveel mogelijk en zo lang mogelijk in ‘de wijk’ te laten wonen”, schrijven de politieke partijen aan de gemeenteraad. 

Zorgmachtiging
ChristenUnie-SGP, PvdA en VVD willen schriftelijk antwoord op zeker zestien ingediende vragen. Ze willen bijvoorbeeld weten hoeveel van de 3500 meldingen in 2024 vanuit de regio betrekking hadden op inwoners van de gemeente Gorinchem en ook gespecificeerd meer weten over de personen. Mensen die op moment melding niet in beeld zijn bij zorginstanties, mensen die zelfstandig wonen, maar wel in contact stonden met bv. sociaal team en/ of ambulante begeleiding of behandeling ontvangen (dus wel in beeld bij zorginstanties), mensen die – al dan niet tijdelijk – binnen een zorginstelling verblijven én dak- en thuislozen. Ook vragen de fracties bijvoorbeeld hoe vaak door de GGD een zorgmachtiging is aangevraagd bij de rechter voor de meldingen die betrekking hebben op inwoners van Gorinchem (2024, respectievelijk eerste helft 2025). “De DG&J noemt in de jaarstukken 2023 en 2024 een aantal onderdelen die een bijdrage leveren aan preventie en aan de kwaliteit van de geleverde zorg, waarmee het zelfs een landelijk ‘good practise’ is, waaronder de implementatie van de wijk GGD’er, een expertteam onbegrepen gedrag en een vangnetaanpak. Hoe pakken deze onderdelen uit voor de meldingen die in Gorinchem worden gedaan?”, willen de vragenstellers weten.

Overlast en veiligheid
Ook horen ze graag hoe de samenwerking eruit ziet tussen politie, GGD, GGZ, sociaal team en andere ketenpartners in de opvolging van meldingen. Ze vragen verder: “Welke initiatieven worden genomen om vroegtijdig ontregeld gedrag in beeld te krijgen, om te voorkomen dat overlast en onveiligheid ontstaat? Hoe vaak heeft de burgemeester van Gorinchem – gegeven acuut gevaar- een crisismaatregel genomen (2024, respectievelijk eerste helft 2025)? Hoe vaak was er in Gorinchem sprake van meldingen van ontregeld gedrag, waarbij complottheorieën en/ of een sterk wantrouwen jegens instituties onderdeel was (2024, respectievelijk eerste helft 2025)? Deelt het college van B&W de mening van de burgemeester van Apeldoorn over ‘het wonen van mensen met ‘ontregeld gedrag’ in de wijken’ ?” ChristenUnie-SGP, PvdA en VVD zien ook graag op papier op welke wijze het college van B & W zich inspant om mensen met ‘ontregeld gedrag’ toch zo goed als mogelijk onderdeel te laten zijn van de samenleving. “Welke criteria hanteert het college van B&W om vast te stellen of impact op overlast en veiligheid te groot is om mensen met ontregeld gedrag in de wijken te laten wonen? Welke woon-/ begeleidingsvoorzieningen zijn voor inwoners van Gorinchem voorhanden, wanneer zelfstandig wonen in de wijk gegeven overlast en /of veiligheid, niet haalbaar is? Wordt ook nieuw aanbod voorzien vanuit de regionale agenda huisvesting kwetsbare groepen? Als ja, welk aanbod betreft dit en per wanneer komt dit beschikbaar voor kwetsbare inwoners van onze gemeente?”, willen de politieke partijen ook weten.

Bron: https://gorinchem24.nl/politiek-stelt-vragen-over-toename-overlast-door-ontregeld-gedrag/

Inwoners met ontregeld gedrag (1/3)

Recent werd het team Parate Eenheid ingezet voor een verwarde man in Gorinchem
Recent werd het team Parate Eenheid ingezet voor een verwarde man in Gorinchem ZHZActueel.nl / Tim den Ottelander

Raadsleden in Gorinchem bezorgd over inwoners met ontregeld gedrag

28 augustus 2025 om 08:37  Voorlezen Politiek

GORINCHEM De raadsleden Anselm Krol (ChristenUnie-SGP), Paulien de Groot (PvdA) en NIels van Santen (VVD) willen weten hoeveel meldingen van onbegrepen gedrag bij de gemeente Gorinchem zijn binnengekomen. Aanleiding voor de vragen zijn de recente berichten over overlast in de stad door mensen met ontregeld gedrag. 

,,In de afgelopen weken zijn meerdere berichten verschenen in de media over inwoners met ontregeld gedrag die overlast of zelfs dreiging veroorzaakten, waardoor inzet van hulpdiensten noodzakelijk was. Situaties die veel impact hebben op de woonomgeving. Het aantal meldingen bij de politie over mensen met ontregeld gedrag in Gorinchem is in lijn met de landelijke stijging eveneens hoog”, zo schrijven ze in een brief aan het college. 

Verwarde-man-schreeuwend-op-balkon-in-Gorinchem--Team-Parate-Eenheid-ingezet

Lees ook

Verwarde man schreeuwend op balkon in Gorinchem; Team Parate Eenheid ingezet

Uit de jaarstukken 2024 van de Dienst Gezondheid & Jeugd (DG&J) (p.17) komt al een enorme overschrijding ten opzichte van de raming bij het meldpunt Zorg & Overlast van de GGD (unieke personen) naar voren Uitgegaan werd van 2200 meldingen; dit bleken er uiteindelijk 3500 te zijn (voor de gehele regio). Daarbij wordt aangegeven dat de complexiteit van de meldingen toeneemt, wat tot een grote druk op het meldpunt leidt. De indieners willen weten hoeveel van deze 3500 meldingen inwoners van Gorinchem betreffen. Ook doen ze navraag naar de meldingen in de eerste helft van 2025. 

Ook  ontvangen ze graag nadere informatie over de meldingen en of deze mensen al in beeld zijn bij zorginstanties; tijdelijk in een zorginstelling verblijven of wanneer het gaat om dak- en thuislozen. Verder doen ze navraag naar de doorlooptijd bij een melding van een woningvervuiling. Ook willen ze weten welke initiatieven worden genomen om vroegtijdig ontregeld gedrag in beeld te krijgen, voordat problemen ontstaan. 

Bron: https://www.destadgorinchem.nl/lokaal/politiek/1200642/raadsleden-in-gorinchem-bezorgd-over-inwoners-met-ontregeld-g

Werkzaamheden staalslakken (3/3)

Het terrein met het staalslakkendepot: tractoren met watertanks moeten voorkomen dat er stof ontstaat. Op de achtergrond is Gorinchem te zien met onder meer het Van der Valk hotel.
Het terrein met het staalslakkendepot: tractoren met watertanks moeten voorkomen dat er stof ontstaat. Op de achtergrond is Gorinchem te zien met onder meer het Van der Valk hotel. © Ricardo Smit

Bij stofoverlast op staalslakkenterrein Spijk mogen omwonenden zelf inspecteur bellen: ‘We komen gelijk’

Op een terrein bij Spijk, waar 760.000 ton staalslakken ligt opgeslagen, mag geen stof opvliegen. Gebeurt dit wel, dan kunnen omwonenden inspecteurs van Omgevingsdienst Rivierenland inseinen. „Als zij stofwolken zien, volgt een ‘boete’ van 50.000 euro’’, zegt een woordvoerder van de milieuwaakhond.

Anja Broeken 18-07-25, 05:00 Laatste update: 07:48

Een maand geleden legde Omgevingsdienst Rivierenland eigenaar The Dutch Business Sport and Recreation Development al een ‘boete’ van 20.000 euro op. Inspecteurs zagen op meerdere plekken stofwolken tijdens werkzaamheden op het terrein op de grens met Gorinchem. Zij gingen kijken nadat omwonenden klaagden over stofoverlast.

„De afspraak is dat het terrein nat wordt gehouden, zodat er geen stof kan opvliegen’’, vertelt de woordvoerder. „Volgens de eigenaar ging het mis doordat werkverkeer ging rijden op het moment dat de mensen die het terrein besproeien pauze hielden. Daarmee zijn regels overtreden en hebben we een last onder dwangsom opgelegd van 20.000 euro.’’ Ook riep Omgevingsdienst Rivierenland de hulp van een gespecialiseerd bedrijf om te zien of in het stof gevaarlijke deeltjes zaten.

Water vervuild met zware metalen

Dat in de 760.000 ton staalslakken zware metalen en kalk zit, is bekend. Deze stoffen vervuilden in 2019 het oppervlakte- en grondwater. Met de slakken zou een geluidswal worden gemaakt tussen een nog aan te leggen golfbaan en de A15. De toenmalige aannemer vergat echter de verplichte beschermlaag onder het restafval van staalfabriek Tata Steel te leggen.

Op het terrein tussen de Haarweg en de A15 werd ook een grote hoeveel ‘industriegrond’ aangevoerd. Deze is elders afgegraven en kan mogelijk licht verontreinigd zijn.

Je zou toch denken dat er goed opgelet wordt als je net 20.000 euro boete hebt gekregenJoery van Dipte, voorzitter van Stichting Natuurlijk Schoon Spijk

„Onze specialist constateerde in elk geval dat de stofwolken licht verontreinigde deeltjes bevatten. Niet in concentraties die een directe gevaar voor de volksgezondheid vormen, maar wij als omgevingsdienst willen alle risico’s uitsluiten. Daarom volgt er bij een volgende overtreding een hogere last onder dwangsom: 50.000 euro. Die moet wel geconstateerd worden door onze inspecteurs: daarom mogen omwonenden hen rechtstreeks bellen als overlast hebben’’, aldus de woordvoerder.

Zo zien staalslakken eruit.
Zo zien staalslakken eruit. © Maarten Sprangh

„Je zou toch denken dat er goed opgelet wordt als je net 20.000 euro boete hebt gekregen’’, zegt Joery van Dipte, voorzitter van Stichting Natuurlijk Schoon Spijk. In deze stichting hebben bezorgde inwoners van Spijk zich verenigd. „Misschien dat die last onder dwangsom van 50.000 euro die de eigenaar nu boven het hoofd hangt wel werkt? Wij hebben er weinig vertrouwen in. Want er ontstonden gewoon weer stofwolken op het terrein, wat we onmiddellijk bij de omgevingsdienst hebben gemeld. Compleet met video’s van de overlast.’’

Overheid grijpt in

Door miscommunicatie werd daarop niet gelijk gereageerd vanuit de omgevingsdienst. De woordvoerder bevestigt dit. „Als het tot uitvoer van die last onder dwangsom van 50.000 euro komt, volgt daarop bestuursdwang. Wanneer je die stap zet, grijp je als overheid zelf in. Hoe? Dat laat zich in dit geval niet gemakkelijk uitleggen omdat de opties nog moeten worden onderzocht. Wij hopen dat het niet zover komt.’’

De stofoverlast heeft ook in Gorinchem tot nieuwe zorgen geleid. Dat zei wethouder Mark de Boer (Milieu, Gorcum Actief) eind vorig week na vragen van raadsleden Niels van Santen (VVD) en Everdien Hamann (Gorcum Actief). „We krijgen in toenemende vragen van onze inwoners. Daarom is het teleurstellend dat wij van het college van burgemeester en wethouders van West Betuwe nog steeds geen antwoord hebben op onze verzoek in oktober om ons actief op de hoogte te houden. Er ligt echter een toezegging dat die reactie snel komt.’’

Bron: https://www.ad.nl/gorinchem/bij-stofoverlast-op-staalslakkenterrein-spijk-mogen-omwonenden-zelf-inspecteur-bellen-we-komen-gelijk~a74d1226/

Werkzaamheden staalslakken (2/3)

De gemeente Gorinchem liet dinsdag weten dat de wethouder reageerde op vragen van VVD raadslid Niels van Santen ‘met de beste intenties op basis van de informatie die hij op dat moment had’.

Werkzaamheden op het terrein waar de staalslakken lggen
Werkzaamheden op het terrein waar de staalslakken lggen Zuidbaan

Verwerking van staalslakken op golfbaan Spijk niet stilgelegd door ILT

15 juli 2025 om 17:23  Voorlezen Overig

SPIJK De Inspectie voor Leefomgeving en Transport (ILT) heeft de verwerking van staalslakken op de golfbaan in Spijk niet stilgelegd. Eerder berichtte Stad Gorinchem dat dit wel was gebeurt, maar dit is niet correct. Wethouder Mark de Boer meldde het stilleggen van het werk in de raadsvergadering van 10 juli van de gemeente Gorinchem. De ILT deelde wel een waarschuwing uit aan de vorige en huidige aannemer dat zij in overtreding zijn als zij staalslakken toepassen. 

Maandagmorgen deden zowel de gemeente West-Betuwe als de ILT navraag over de foutieve berichtgeving bij de redactie van Stad Gorinchem. Deze kwam tot stand na uitspraken van wethouder Mark de Boer in de raadsvergadering van 10 juli. De gemeente Gorinchem liet dinsdag weten dat de wethouder reageerde op vragen van VVD raadslid Niels van Santen ‘met de beste intenties op basis van de informatie die hij op dat moment had’. De wethouder maakte bij de beantwoording tevens kenbaar dat de gemeente Gorinchem actiever en beter op de hoogte wil worden gehouden van de situatie bij Spijk, aldus de woordvoerder van gemeente Gorinchem.

TOEZICHT

De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) is belast met het interbestuurlijk toezicht op de uitvoering van de milieu wet- en regelgeving door provincies (zie ook Toezicht op provincies en gemeenten | Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT)) en het nalevingstoezicht op de toepassing van bodem en bouwstoffen. Bij de staalslakken in Spijk betreft het interbestuurlijk toezicht op de provincie Gelderland. 

OPLOSSING

De ILT heeft de provincie Gelderland gevraagd om de ILT te informeren over het vervolgproces, over hoe de provincie richting een oplossing wil komen voor de staalslakkenproblematiek in Spijk. ,,Zodat er een snelle gezamenlijke oplossing volgt die leidt tot een milieu-hygiënisch verantwoorde situatie. Dat zijn oplossingen die partijen zelf overeen moeten komen”, aldus het ILT.  Eind mei heeft de ILT de uiteenzetting van het vervolgproces van de provincie Gelderland ontvangen. De ILT blijft de uitvoering van dit proces en in het bijzonder de rol van de provincie volgen.

OMGEVINGSDIENST

Vanuit haar rol als toezichthouder op de toepassing van bodem en bouwstoffen heeft de ILT daarnaast een waarschuwing afgegeven aan zowel de vorige als de huidige aannemer dat zij in overtreding zijn als zij staalslakken toepassen. Deze waarschuwing ziet toe op het toepassen conform wet- en regelgeving van de LD-staalslakken op deze locatie. Hoewel de omgevingsdienst primair verantwoordelijk voor het toezicht bij het toepassen van staalslakken, kan de ILT handhavend optreden richting aannemers wanneer zij bouwstoffen toepassen die in strijd zijn met de regels uit het Besluit Activiteiten Leefomgeving.

BEANTWOORDING BRIEF

Oktober vorig jaar schreef de gemeenteraad van Gorinchem een brief aan de gemeente West-Betuwe om haar zorgen uit te spreken over de staalslakken die enkele jaren geleden werden gebruikt voor uitbreiding van de golfbaan. In de brief uitte de Gorinchemse gemeenteraad haar zorgen, maar vroeg ze de gemeente West-Betuwe ook om metingen. Tot op heden kwam er geen formele reactie van de gemeente West-Betuwe op de brief. Wel liet wethouder Mark de Boer weten dat recent een gesprek plaatsvond tussen beide burgemeesters. ,,Maar de informatievoorziening moet echt beter”, aldus De Boer.

Gorinchem-schrijft-brief-aan-West-Betuwe-over-opnieuw-verplaatsen-staalslakken-op-golfbaan-the-Dutch

Lees ook

Gorinchem schrijft brief aan West-Betuwe over opnieuw verplaatsen staalslakken op golfbaan the Dutch

PFAS

De staalslakken werden acht jaar geleden op een verkeerde wijze toegepast bij uitbreiding van de golfbaan. In 2025 worden nieuwe metingen gedaan door de regionale omgevingsdienst. Waterschap Rivierenland doet metingen in het water. Recent zijn daar verhoogde verhoogde concentraties PFAS gemeten. De concentraties blijven binnen geldende milieunormen voor lozing via de bestaande zuivering op locatie. Uit voorzorg is een extra kool-filter toegevoegd aan deze zuivering om de PFAS concentraties verder te verminderen. 

Bron: https://www.destadgorinchem.nl/lokaal/overig/1184581/verwerking-van-staalslakken-op-golfbaan-spijk-niet-stilgelegd

Werkzaamheden staalslakken (1/3)

Van Santen pleitte zelfs voor een informatie avond voor bewoners over de staalslakken op de golfbaan. 

Werkzaamheden op het terrein waar de staalslakken lggen
Werkzaamheden op het terrein waar de staalslakken lggen Zuidbaan

Verwerking van staalslakken op golfbaan Spijk door ILT stilgelegd; waterschap meet verhoogde concentraties PFAS

12 juli 2025 om 09:17  Voorlezen Overig

SPIJK Het verwerken van de staalslakken op de golfbaan in Spijk is recent stilgelegd door het ILT. Dat meldde wethouder Mark de Boer op vragen van VVD raadslid Niels van Santen. Zowel Van Santen als De Boer maken zich zorgen over de mogelijk gevolgen van de verontreiniging van staalslakken voor de inwoners van Gorinchem. Van Santen pleitte zelfs voor een informatie avond voor bewoners over de staalslakken op de golfbaan. 

Oktober vorig jaar schreef de gemeenteraad een brief aan de gemeente West-Betuwe om haar zorgen uit te spreken over de staalslakken die enkele jaren geleden werden gebruikt voor uitbreiding van de golfbaan. In de brief uitte de Gorinchemse gemeenteraad haar zorgen, maar vroeg ze de gemeente West-Betuwe ook om metingen. Tot op heden kwam er geen formele reactie van de gemeente West-Betuwe op de brief. Wel liet wethouder Mark de Boer weten dat recent een gesprek plaatsvond tussen beide burgemeesters. ,,Maar de informatievoorziening moet echt beter”, aldus De Boer.

Gorinchem-schrijft-brief-aan-West-Betuwe-over-opnieuw-verplaatsen-staalslakken-op-golfbaan-the-Dutch

Lees ook

Gorinchem schrijft brief aan West-Betuwe over opnieuw verplaatsen staalslakken op golfbaan the Dutch

De ILT liet het werk stilliggen omdat ze zich niet kon vinden in het plan voor verwerking van de staalslakken. Door de val van het kabinet laat een oplossing langer op zich wachten. De staalslakken werden acht jaar geleden op een verkeerde wijze toegepast bij uitbreiding van de golfbaaan. Wel worden in 2025 nieuwe metingen gedaan door de regionale omgevingsdienst. Waterschap Rivierenland doet metingen in het water. Recent zijn daar verhoogde verhoogde concentraties PFAS gemeten. De concentraties blijven binnen geldende milieunormen voor lozing via de bestaande zuivering op locatie. Uit voorzorg is een extra kool-filter toegevoegd aan deze zuivering om de PFAS concentraties verder te verminderen. 

Bron: https://www.destadgorinchem.nl/lokaal/overig/1183788/verwerking-van-staalslakken-op-golfbaan-spijk-door-ilt-stilge

Staalslakken the Dutch (3/3)

,,Onze VVD-collega’s in West Betuwe strijden al jaren tegen die staalslakken: ik ben blij dat iedereen daar wakker is geworden. Dat milieuprobleem houdt zich niet aan gemeentegrenzen’’, zegt Niels van Santen (VVD Gorinchem)

Het terrein tussen de Haarweg en de A15 bij Spijk waar de vervuilde staalslakken bijeen zijn gebracht in het depot.
Het terrein tussen de Haarweg en de A15 bij Spijk waar de vervuilde staalslakken bijeen zijn gebracht in het depot. © Ricardo Smit

Giftige staalslakken kunnen West Betuwe miljoenen euro’s kosten als sanering mislukt, raad wil hulp Rijk

Inwoners van Spijk zitten al veel te lang in onzekerheid over welke gevolgen 670.000 ton staalslakken op hun gezondheid kunnen hebben. Dit met zware metalen verontreinigd bouwmateriaal ligt al sinds 2019 onafgedekt in een gebied tussen de Haarweg en de A15. ,,Deze situatie is onwenselijk: er moet snel iets gebeuren’’, vinden de politiek en burgemeester Servaas Stoop.

Anja Broeken 07-01-25, 05:00 Laatste update: 07:22

De staalslakken zijn ooit aangevoerd als bouwmateriaal voor golfbaan The Dutch, maar de berg vormt nu al jaren een milieuprobleem. Onder aanvoering van Renske de Zwart (GroenLinks) wil de voltallige gemeenteraad van West Betuwe dat er snel een oplossing komt. De Zwart vroeg samen met haar collega’s van PvdA, VVD, D66, SGP, Dorpsbelangen en Verenigd West Betuwe per motie aan burgemeester Servaas Stoop en de wethouders om hulp te zoeken bij het Gelderse provinciebestuur en het Rijk.

Geen verrassing voor Stoop

Het verzoek was geen verrassing voor Stoop, want betrokken partijen vroegen hem vooraf om advies. De burgemeester van West Betuwe zet zelf alle enige tijd alle zeilen bij om het staalslakkenprobleem van zijn gemeente zo snel mogelijk op te lossen. Wanneer het grondeigenaar The Dutch en aannemer BAM niet lukt om een goede en voor mens en milieu veilige oplossing te vinden, schuift dat probleem door naar de gemeente.

Daarbij krijgt zij dan niet alleen 670.000 ton staalslakken met een groot milieurisico, maar ook alle kosten die de vervuiling met zich meebrengt. West Betuwe zelf rekent op maximaal 15 miljoen euro. Dat bedrag wordt in de begroting van 2024 voor het eerst genoemd. De jaren ervoor wordt alleen gesproken over ‘hoge kosten’.

Onjuist gebruik

De staalslakken zijn in 2018 aangevoerd voor een geluidswal langs wat de tweede golfbaan van The Dutch had moeten worden. Door onjuist gebruik van het restafval van staalfabrikant Tata Steel belandden zware metalen in het oppervlakte- en grondwater. De onderlaag onder het bouwmateriaal, dat van het Rijk mag worden gebruikt, ontbrak. Waterschap Rivierenland ontdekte die vervuiling in maart 2019 tijdens een waterkwaliteitscontrole. Hierop werd de aanvoer acuut stilgelegd door de gemeente, op dat moment Lingewaal.

Terreineigenaar The Dutch heeft aannemer BAM om hulp gevraagd. Die wil het vervuild bouwmateriaal zo inpakken dat niets meer doorlekt. De slakken zijn samengebracht in een depot, maar nog niet ingepakt. West Betuwe staat in nauw contact met beide partijen over die werkzaamheden.

Haast maken

Raadsleden vrezen echter dat de vervuiling zich mogelijk opnieuw verspreid via oppervlakte- en grondwater. Onder het terrein ligt veengrond, wat in verhouding veel sneller verzakt dan zand- of kleigrond. Die laag zou inmiddels zo’n 3 meter zijn ingeklonken. Reden waarom de West Betuwse raad haast wil maken met de sanering: goed inpakken óf weghalen. Dat laatste willen omwonenden.

Deze staalslakken liggen in Eerbeek: bewoners uit die plaats en bewonersbelangenorganisatie Natuurlijk Schoon Spijk trekken samen op om het vervuilde bouwmateriaal weg te krijgen.
Deze staalslakken liggen in Eerbeek: bewoners uit die plaats en bewonersbelangenorganisatie Natuurlijk Schoon Spijk trekken samen op om het vervuilde bouwmateriaal weg te krijgen. © Maarten Sprangh

Zij kregen PVV-staatssecretaris Chris Jansen (Openbaar Vervoer en Milieu) zover dat hij persoonlijk poolshoogte kwam nemen. Bewonersbelangenorganisatie Natuurlijk Schoon Spijk trekt inmiddels samen op met inwoners van Eerbeek, de andere Gelderse plaats waar staalslakken leiden tot gezondheidsproblemen.

Gesprek met staatssecretaris

Burgemeester Stoop (SGP) overlegt al met de provincie en hij heeft naar zijn zeggen in februari overleg met de staatssecretaris over de staalslakken. Hij zal hem zeker vragen of het Rijk kans ziet om een fonds in te stellen waarop West Betuwe een beroep kan doen als die gemeente de saneringskosten alsnog zelf moet betalen. Dat wil de raad.

,,Onze VVD-collega’s in West Betuwe strijden al jaren tegen die staalslakken: ik ben blij dat iedereen daar wakker is geworden. Dat milieuprobleem houdt zich niet aan gemeentegrenzen’’, zegt Niels van Santen (VVD Gorinchem). Hij en Everdien Hamann (Gorcum Actief) vroegen Gorcums wethouder Mark de Boer hun zorgen over de gezondheid van de Gorcumers over te brengen aan West Betuwe. Wat hij persoonlijk deed.

Bron: https://www.ad.nl/molenlanden/giftige-staalslakken-kunnen-west-betuwe-miljoenen-euro-s-kosten-als-sanering-mislukt-raad-wil-hulp-rijk-br~ad053ce5/

Staalslakken the Dutch (2/3)

,,Ja, het speelt zich allemaal af in een andere gemeente en zelfs in een andere provincie. Maar deze milieuramp trekt zich van grenzen niets aan. Hetzelfde zagen we bij de lozingen van PFAS door Chemours in Dordrecht: die hebben ook verstrekkende gevolgen’’, vult Niels van Santen (VVD) aan.

Het terrein waar de staalslakken liggen langs snelweg A15. Linksboven is het Van der Valk-hotel te zien, rechtsboven tuincentrum Ranzijn in Spijk.
Het terrein waar de staalslakken liggen langs snelweg A15. Linksboven is het Van der Valk-hotel te zien, rechtsboven tuincentrum Ranzijn in Spijk. © Cor de Kock

Grote zorgen over gezondheid bewoners Gorinchem als tonnen staalslakken opnieuw worden verplaatst

Het plan om met de omstreden staalslakken op een terrein langs de A15 een uitzichtpunt te maken, is verkeerd gevallen bij de Gorcumse politiek. Die vreest voor gezondheidsklachten en verdere milieuproblemen. ,,Dit is een kleine milieuramp die zich op de grens van Gorinchem voltrekt.’’

Anja Broeken 23-10-24, 12:00

De zorgen zijn er al langer, maar worden opnieuw gevoed door een plan van golfbaan The Dutch, de gemeente West-Betuwe en aannemer BAM om het gebied tussen de Haarweg en de A15 te ontwikkelen tot een landschapspark. Daarin komt een 20 meter hoge heuvel te liggen, waarin de 670.000 ton staalslakken worden ‘opgeborgen’. Voor de aanleg van dit uitkijkpunt moet de bouwstof, die lijkt op steen, uit het speciaal aangelegde depot worden gehaald. Het plan is nog in onderzoek.

Lees ook

Jaarproductie aan restafval

Eigenlijk had het bouwmateriaal – bij elkaar een jaarproductie aan restafval van staalproducent Tata Steel – een geluidswal moeten worden langs een tweede golfbaan van The Dutch. De aanvoer begon eind 2018 en kwam voorjaar 2019 plotsklaps stil te liggen. Waterschap Rivierenland ontdekte in het oppervlaktewater verhoogde concentraties zware metalen. Metalen die later ook in de bodem en in het grondwater werden teruggevonden. Tot grote schrik van omwonenden.

Deze milieuramp trekt zich van grenzen niets aan – Niels van Santen, VVD

,,Voor die heuvel moeten de staalslakken opnieuw worden verplaatst. Met mogelijk alle gevolgen van dien’’, zegt Everdien Hamann (Gorcum Actief). Samen met de VVD, ChristenUnie/SGP en de SP vraagt zij het Gorcums college om opnieuw met de buren in gesprek te gaan.

Wil je elke dag de Dagelijkse nieuwsupdate nieuwsbrief van AD ontvangen via e-mail?

,,Ja, het speelt zich allemaal af in een andere gemeente en zelfs in een andere provincie. Maar deze milieuramp trekt zich van grenzen niets aan. Hetzelfde zagen we bij de lozingen van PFAS door Chemours in Dordrecht: die hebben ook verstrekkende gevolgen’’, vult Niels van Santen (VVD) aan.

Een impressie van het landmark. Rechts is het Van der Valk-hotel in Gorinchem te zien. De weg op de voorgrond is de weg naar het bouwterrein.
Een impressie van het landmark. Rechts is het Van der Valk-hotel in Gorinchem te zien. De weg op de voorgrond is de weg naar het bouwterrein. © Imoss – Imoss – Locatievisie omgeving The Dutch Spijk

De raadsleden vrezen dat er stof met verhoogde concentraties zware metalen vrijkomt bij het verplaatsen van de staalslakken. Bij eerdere werkzaamheden waren regelmatig grote stofwolken te zien op het terrein. ,,Dieren die in de directe omgeving stonden, hebben longziektes opgelopen’’, weet Hamann.

Ook omwonenden en bezoekers van dat gebied zouden in die periode last hebben gehad van spontane bloedneuzen. Die gezondheidsklachten deden zich ook voor in het Gelderse Eerbeek. Daar werd 230.000 ton aan staalslakken gestort op een voormalige vuilstort als ondergrond voor een zonnepark.

Die staalslak­ken zijn twee keer zo zwaar als de veenbodem waarop ze komen te liggen – Everdien Hamann, Gorcum Actief

‘Berg gaat verzakken’

,,Die staalslakken zijn twee keer zo zwaar als de veenbodem waarop ze komen te liggen. Wij hebben van een geoloog begrepen dat het zeer aannemelijk is dat die berg gaat verzakken. De kans is groot dat de staalslakken dan alsnog in aanraking komen met het grondwater, ondanks het feit dat ze zijn ingepakt. En dat vervuild grondwater stroomt door richting Gorinchem’’, zegt Hamann.

The Dutch, de gemeente West Betuwe en aannemer BAM denken daarentegen dat deze methode wel degelijk toekomstbestendig is. Zij trekken gezamenlijk op om het vervuilingsprobleem aan te pakken en communiceren via een website die hiervoor in het leven is geroepen.

Desondanks willen Gorcumse raadsleden, die recent op bezoek zijn geweest in Spijk, dat de lucht- en grondwaterkwaliteit in de omgeving van het staalslakkendepot met behulp van metingen in de gaten gehouden wordt. Een verantwoordelijkheid die bij de gemeente West Betuwe en haar partners ligt. Wethouder Mark de Boer gaat op verzoek van de raad opnieuw in gesprek met de buren en stuurt een brief. De raad zelf vraagt de raad van West Betuwe om zijn belangen te vertegenwoordigen.

Lobby bewoners

Gorinchem sluit zich ook aan bij de lobby van bewonersbelangenorganisatie Natuurlijk Gezond Spijk. Deze probeert samen met inwoners van Eerbeek en andere belangenorganisaties om een landelijk verbod op staalslakken als bouwstof te krijgen. De gemeente Gorinchem heeft dat zelf al verboden. Staatssecretaris Chris Jansen komt eind deze maand naar Spijk om met bewoners te praten.

Bron: https://www.ad.nl/gorinchem/grote-zorgen-over-gezondheid-bewoners-gorinchem-als-tonnen-staalslakken-opnieuw-worden-verplaatst~a8fe959c/

Staalslakken the Dutch (1/3)

VVD’er Niels van Santen noemde het een milieuramp. De gemeenteraad van West-Betuwe moet een besluit nemen over het nieuwste plan voor een landmark onder de noemer Zuidbaan.

Werkzaamheden op het terrein waar de staalslakken lggen
Werkzaamheden op het terrein waar de staalslakken lggen Zuidbaan

Gorinchem schrijft brief aan West-Betuwe over opnieuw verplaatsen staalslakken op golfbaan the Dutch

20 oktober 2024 om 14:34 Politiek

 GORINCHEM Gorcum Actief, VVD, SP en CU?SGP dienden donderdagavond een motie in waarin ze hun bezorgdheid uitspreken over de verwerking van de staalslakken op golfbaan the Dutch in Spijk. Door het plan om van de staalslakken een landmark te bouwen aan de Haarweg wordt het vervuilde materiaal opnieuw verplaatst met alle gevolgen van dien voor de omwonenden in onder andere Gorinchem-Oost. Afgesproken is dat Gorinchem een brief stuurt naar de gemeenteraad van West-Betuwe. 

Raadslid Everdien Hamann (Gorcum Actief) sprak van een milieuschandaal en VVD’er Niels van Santen noemde het een milieuramp. De gemeenteraad van West-Betuwe moet een besluit nemen over het nieuwste plan voor een landmark onder de noemer Zuidbaan. Wethouder Mark de Boer liet de raad weten in gesprek te zijn met West-Betuwe, maar bestuurlijk geen enkele bevoegdheid te hebben om het plan tegen te houden. De hoeveelheid staalslakken van 670.000 ton liggen nu in depot op een steenworp afstand van Gorinchem-Oost, Dalem en de Lingewijk. De hoeveelheid staalslakken is de jaarproductie van Tata Steel in IJmuiden. De staalslakken zijn acht jaar geleden op de bouwlocatie bij golfbaan the Dutch op een verkeerde wijze toegepast, waardoor vervuiling van het water ontstond. 

Nieuw-plan-voor-aanpak-staalslakken-nieuwe-golfbaan-Spijk-waarbij-recreatielandschap-ontstaat

Lees ook

Nieuw plan voor aanpak staalslakken nieuwe golfbaan Spijk waarbij recreatielandschap ontstaat

In de motie, die unaniem door de raad werd gesteund, vragen de partijen om de gemeente West-Betuwe een brief te sturen om hun bezorgdheid te uiten. Ze doelen daarbij met name op de gezondheidsrisico’s bij verplaatsing van de staalslakken door verstuiving van gevaarlijke stoffen en op termijn eventueel uitlogen van giftige stoffen in het grondwater richting Gorinchem. Ze vragen het college ook om te zorgen voor adequate metingen van lucht- engrondwaterkwaliteit/vervuiling in Gorinchem in relatie tot dit staalslakken-depot. Ze wil ook op de hoogte worden gehouden over de resultaten van die metingen. Tevens vraagt ze of Gorinchem wil aansluiten bij een landelijke lobby om de staalslakken te schrappen van de lijst erkende bouwstoffen. Gorinchem zelf besloot al eerder dat deze bouwstof niet meer mag worden toegepast binnen haar eigen gemeentegrenzen.

Golfbaan-the-Dutch-in-Spijk-wil-staalslakken-sneller-saneren-en-vraagt-West-Betuwe-om-lening

Lees ook

Golfbaan the Dutch in Spijk wil staalslakken sneller saneren en vraagt West-Betuwe om lening

De eigenaar van het huidige depot langs de spoorsloot, golfclub The Dutch, wil nu in samenwerking met projectontwikkelaar BAM en gemeente West-Betuwe de staalslakken voor de tweede keer verplaatsen zodat een ‘Landmark’ bij de Haarweg ontstaat met daaraan gekoppeld een zonneweide op het naastgelegen gebied (zie www.zuidbaan.nl). Het depot wordt op deze manier voor een periode van honderd jaar (!) ‘gesaneerd’.

Bron: https://www.destadgorinchem.nl/lokaal/politiek/1085577/gorinchem-schrijft-brief-aan-west-betuwe-over-opnieuw-verplaa