Nu Tata Steel 835.000 ton vervuilende staalslakken weet op te ruimen, krijgen bewoners Spijk weer hoop
Staalproducent Tata Steel heeft op zijn eigen terrein ruim 800.000 ton staalslakken moeten opruimen nadat verontreiniging van bodem en grondwater was vastgesteld. Inwoners van het dorpje Spijk, waar al jaren een enorme berg staalslakken ligt, putten hoop uit die sanering. „Grootschalige afvoer is dus wel mogelijk”, zegt Joery van Dipte.
Schrijft over de regio Gorinchem
15 juli 2026, 17:05•Laatste update: 17:21
Van Dipte is voorzitter van bewonersbelangenorganisatie Natuurlijk Schoon Spijk, een dorpje op de grens met Gorinchem. Samen met dorpsgenoten strijdt hij al jaren voor het opruimen van 670.000 ton staalslakken.
Het restproduct van staalproducent Tata Steel werd tussen 2017 en 2019 met zo’n 30.000 vrachtwagens aangevoerd naar het terrein langs de A15. Zware metalen en ongebluste kalk uit de staalslakken kwamen in het grondwater en de bodem terecht. Na onderzoek bleek dat de aannemer het door het Rijk erkende bouwstof niet goed had toegepast.
Spontane bloedneuzen
De hoeveelheid zware metalen ligt boven de wettelijke normen op het hele staalslakkenterrein, zo blijkt uit metingen, die steeds worden herhaald. Omwonenden kregen last van spontane bloedneuzen door rondzwevende kalkdeeltjes. Niet alleen mensen ontwikkelden klachten. „Paarden die in de buurt van het terrein stonden, kregen longproblemen”, vertelt Van Dipte.
Die gezondheidsklachten en de zorgen over de gevolgen voor het milieu waren reden voor de dorpsbewoners om zich te verenigen. Dat veel van hun vragen aan de gemeente West Betuwe en Omgevingsdienst Rivierenland lange tijd onbeantwoord bleven, speelde ook mee. „We hebben uiteindelijk zelf deskundigen in de arm genomen om meer te weten te komen over staalslakken. Maar inmiddels delen de gemeente en de omgevingsdienst onze zorgen.”
En zij niet alleen: het Rijk kondigde in juli 2025 een tijdelijk verbod op het gebruik van staalslakken af. Dat zou een jaar gelden, maar is inmiddels verlengd tot 23 januari 2027. Toenmalig staatssecretaris Thierry Aartsen gaf als reden voor het tijdelijk verbod: ‘Rapporten en signalen uit de praktijk wijzen op gezondheidsrisico’s voor mensen en dieren op plekken waar staalslakken worden gebruikt.’
Tot nu toe hoorden wij steeds dat de enorme berg staalslakken bij Spijk niet zomaar kan worden opgeruimd.
Joery van Dipte ,Natuurlijk Schoon Spijk
„Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied meldt deze week dat Tata Steel op zijn eigen terrein in de gemeente Velsen 835.000 ton staalslakken heeft moeten opruimen. Die slakken zorgden voor verontreiniging van het grondwater en de bodem”, weet Van Dipte. „Precies wat er in Spijk ook is gebeurd. Maar wij krijgen tot nu toe steeds te horen dat de enorme berg bij ons niet zomaar kan worden opgeruimd. Bij ons ligt 670.000 ton, dat is 165.000 ton minder dan in Velsen.”
Gelijke monniken, gelijke kappen
„Ik denk dan: gelijke monniken, gelijke kappen. Kom niet met het argument dat onze staalslakken zijn vervuild met grond. Die staalslakken zijn en blijven de vervuilers. Dat het Tata Steel lukt 835.000 ton op te ruimen, geeft mij enige hoop”, zegt Van Dipte.
„Het is heel interessant om te zien hoe Tata Steel die sanering heeft aangepakt. Misschien kunnen wij er wat van leren”, zegt Niels van Santen, raadslid voor de VVD in Gorinchem. Hij en collega-raadslid Everdien Hamann (Gorcum Actief) maken zich al jaren zorgen over de staalslakken. De gemeenten Gorinchem en West Betuwe overleggen inmiddels samen over het milieuprobleem.
„Vervuiling houdt zich niet aan gemeentegrenzen. Daarom hebben we als raad ook om meetpunten op ons grondgebied gevraagd”, zegt Van Santen. „De gezondheid van onze inwoners én die van de inwoners van Spijk moet altijd vooropstaan. Ik ga ons college in elk geval op de hoogte stellen van deze ontwikkelingen – als het niet al op de hoogte is. Ik hoop echt dat het milieuprobleem in Spijk een definitieve oplossing krijgt.”
Wie verantwoordelijk is voor een eventuele sanering is nog onduidelijk. Tata Steel is om een reactie gevraagd, maar kon nog niet reageren.