Burgemeester kreeg al eerder tip over ronselen van stemmen, politiek schrikt van onderzoek
Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem heeft tijdens de gemeenteraadsverkiezingen alle stembureaus gewaarschuwd voor stemfraude. Ze kreeg die dag berichten dat inwoners onder druk hun stempas hadden afgegeven. „Een half jaar eerder werd ik al getipt dat er mogelijk stemmen zouden worden verzameld.’’
Anja Broeken
Schrijft over de regio Gorinchem
25 maart 2026, 07:35Laatste update: 09:16
Dat vertelt burgemeester Reinie Melissant in een toelichting op het onderzoek naar mogelijke stemfraude in haar gemeente. „Ik heb toen gevraagd om man en paard te noemen. Maar er was toen onvoldoende bewijs voor een onderzoek. Dat is er nu wel. Want het ronselen van stemmen aan de deur bij inwoners is niet het enige signaal dat duidt op mogelijke stemfraude.’’
Er hebben zich meerdere Gorcumers gemeld bij de gemeente en de politie. Twee stembureaus hebben verdachte zaken gezien. „Ik heb donderdag, de dag na de verkiezingen, aan de politie en het openbaar ministerie gevraagd een onderzoek in te stellen. Zij zagen voldoende redenen om op mijn verzoek in te gaan’’, aldus Melissant. Ze weet niet hoe lang het onderzoek gaat duren.
Burgemeester: ‘Mail mij!’
Melissant hoopt dat inwoners die mogelijk slachtoffer zijn geworden van stemmen ronselen zich melden. „Bij de politie, maar mensen mogen mij ook mailen. Er doen al allerlei verhalen de ronde, maar laten we het bij de feiten houden.’’
Mis nooit meer het laatste nieuws
Krijg een melding bij belangrijk nieuws over Algemeen.
„Het gaat dus niet over een paar stemmen’’, zegt Anselm Krol (ChristenUnie/SGP). „Ik vrees dat het om vele tientallen tot enkele honderden gaat. In het verslag van het stembureau van De Rozenobel wordt gesproken over 135 volmachten die voor een groot deel op dezelfde manier waren voorbereid. De politie en het openbaar ministerie doen geen onderzoek als het maar een klein dingetje is.’’
Meerdere keren in het stembureau
Krol las dat verslag zaterdag. Ook de opmerking over het kandidaat-raadslid dat meerdere keren langskwam met andere kiezers, hield hem het hele weekend bezig. „Ik heb maandag de burgemeester erover geappt. Het onderzoek naar stemfraude verrast mij dus niet. Mijn eerste reactie is: laten we de verkiezingen maar opnieuw doen. Als er echt sprake is van fraude, vind ik dat we die moeilijke keuze moeten maken.’’
Ook Ariën van Houwelingen (SP) zegt aan nieuwe verkiezingen te denken. „Bij stemfraude zegt ik: Opnieuw naar de stembus! Maar we weten nu niet om hoeveel stemmen precies het gaat. Als blijkt dat het aantal geen invloed heeft op de uitslag, moeten we geen nieuwe verkiezingen willen. Het centraal stembureau van de gemeente en de landelijke onafhankelijke Kiesraad geeft ons hulp bij het maken van die keuze.’’
Joost van der Geest (CDA): „Ik weet gewoon niet hoe het nu verder moet. Ik las het nieuws op mijn werk en viel compleet stil. Mijn collega’s vroegen: Wat is er met jou aan de hand? Omdat het onderzoek nog niet klaar is en het centraal stembureau een uitslag moet vaststellen, wordt het ingewikkeld. Wij als raad moeten beslissen hoe we verder willen.’’
Niemand op voorhand verdenken
Johan Klein (Stadsbelang) heeft dezelfde gevoelens als Van der Geest. „Ik wil niemand op voorhand verdenken. Maar dat er genoeg signalen zijn van stemfraude voor een onderzoek, daarvan ben ik enorm geschrokken.’’
„Van het eerste bericht van de burgemeester schrok ik al. Maar nu hoor ik ook nog dat mensen mogelijk onder druk zijn gezet…’’
Paulien de Groot (GroenLinks/PvdA) zucht. „Er zijn leukere manieren om als Gorinchem in het nieuws te komen. Dit is een kwalijke zaak.’’
Peter-Paul Timp, voorzitter van D66 Gorinchem, heeft er alle vertrouwen in dat het onderzoek op zorgvuldige wijze wordt uitgevoerd.
Belediging voor lokale democratie
„Wat mij betreft komt de onderste steen boven’’, zegt Niels van Santen (VVD). „Als er echt sprake is van het ronselen van stemmen, is dat een belediging van de lokale democratie. We doen met ons allen zo ons best om de kiezers naar de stembus te krijgen. Het vertrouwen in de politiek krijgt hierdoor echt een deuk.’’
„Ja, en wij als politici ook. We zijn nu allemaal beschadigd omdat iemand mogelijk het spel niet eerlijk heeft gespeeld’’, zegt Everdien Hamann (Gorcum Actief). „Ik werd boos én verdrietig tegelijk toen ik hoorde. Als blijkt dat iemand fraude heeft gepleegd, moet die persoon voor de rest van zijn leven verbannen worden uit de politiek.’’
Pierre Schefferlie (Democraten Gorinchem): „Dit is een enorme domper op een voor ons fantastische verkiezingsuitslag. Sinds het nieuws over mogelijke fraude bekend is, liggen we op sociale media onder vuur. Het verwijt: Hoe is het ons gelukt om van vier naar zeven zetels te groeien? Ik kan iedereen recht de ogen kijken. Wij willen dat het helder en duidelijk wordt wat er nu precies is gebeurd.’’
Schefferlie hoopt niet dat het tot nieuwe verkiezingen moet komen. „Dat is een enorm zwaar middel. Staat dat in verhouding tot het aantal stemmen dat het betreft? Maken we een keuze vanuit politiek perspectief of vanuit het gezond verstand? We weten nog zoveel niet.”
Nu eerst nadenken
Hij vindt dat de gemeenteraad nu eerst moet nadenken over de vraag: Hoe nu verder? „Het duidingsdebat over de uitslag en het vormen van een nieuwe coalitie staan even in de ijskast.’’
Hoe nu verder?
Het centraal stembureau komt donderdag 26 maart om 10.00 uur bijeen. Dit bureau, onder voorzitterschap van burgemeester Reinie Melissant, moet de officiële uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen vaststellen.
Dat doet het op basis van de regels in de Kieswet en met hulp van de Kiesraad. Dit is een onafhankelijke adviesraad die toeziet op alle verkiezingen.
Het centraal stembureau kan zijn besluit niet uitstellen totdat het politieonderzoek klaar is. Het bureau moet donderdag een beslissing nemen. Als die er is, moet de huidige gemeenteraad beoordelen of de verkiezingen geldig zijn verlopen. Dat gebeurt uiterlijk dinsdag 31 maart.
Als de gemeenteraad vindt dat er serieuze problemen zijn geweest, kan deze besluiten om de verkiezingen geheel of gedeeltelijk ongeldig te verklaren en een herstemming te houden.
Zo’n herstemming is een zeldzaam en zwaar middel. Omdat het politieonderzoek nog niet klaar is, kan het zijn dat de raad dit ingrijpend besluit neemt, terwijl achteraf blijkt dat het onnodig was.