Milieuramp staalslakken Spijk (2/2)

Voorzitter Niels van Santen stelde daarom voor om binnenkort verder te praten.

Het staalslakkendepot op de achtergrond. Het water op de voorgrond (links) is verontreinigd, maar wordt met pompen naar een filterinstallatie gebracht voor reiniging.
Het staalslakkendepot op de achtergrond. Het water op de voorgrond (links) is verontreinigd, maar wordt met pompen naar een filterinstallatie gebracht voor reiniging. © Ricardo Smit

Het staalslakkendepot op de achtergrond. Het water op de voorgrond (links) is verontreinigd, maar wordt met pompen naar een filterinstallatie gebracht voor reiniging.

Frustratie over giftige slakken bij Spijk: ‘Die zooi kan daar niet blijven’

Waar blijft de oplossing voor het milieuprobleem dat een enorme berg giftige staalslakken in Spijk veroorzaakt? Gemeenteraadslid Kees van Willigen (Democraten Gorinchem) stak deze week zijn frustratie niet onder stoelen of banken. En hij was niet de enige.

Anja Broeken

Anja Broeken

Schrijft over de regio Gorinchem

7 februari 2026, 06:00Laatste update: 07:37

„Ik hoor alleen de woorden handhaven, controleren en toezicht houden.” De verzuchting van Van Willigen stond niet op zichzelf. Hij en andere gemeenteraadsleden zaten drie maanden geleden bij een informatiebijeenkomst voor inwoners van Spijk. Donderdagavond hoopten zij in het stadhuis toelichting te krijgen en mogelijk zelfs oplossingen, maar zij hoorden niets nieuws: reden voor zorgen.

Hun gesprek over het staalslakkendepot bij golfbaan The Dutch in Spijk groeide uit tot een debat over volksgezondheid en een milieuprobleem, waarvoor geen oplossing lijkt.

In het depot ligt 670.000 ton staalslakken. Een aannemer transporteerde in 2019 dit restproduct van Tata Steel met duizenden vrachtwagens naar het terrein langs de A15 bij Gorinchem-Oost. Met die staalslakken wilde hij een geluidswal aanleggen. De aannemer legde de vereiste bodembescherming echter niet neer. Daardoor spoelden bij regenbuien zware metalen en ongebluste kalk uit de slakken zo de grond en de nabijgelegen sloten in.

Waterschap Rivierenland ontdekte de vervuiling en liet de werkzaamheden stil leggen. Sindsdien zoeken golfbaan The Dutch (eigenaar van de grond) en gemeente West Betuwe naar een oplossing.

Ingrid van der Burgh (Omgevingsdienst Rivierenland) schetste hoe serieus het probleem is: „Het water dat in 2019 in direct contact kwam met de staalslakken, kan je vergelijken met gootsteenontstopper. Die lagen toen verspreid over het gehele terrein. Ze liggen nu in een speciaal depot waarin het regenwater dat erin valt, wordt gezuiverd. Zo beheersen we dit probleem.’’

Verhoogde concentraties metalen

Grondwater in het gebied is niet te vergelijken met gootsteenontstopper, want het vervuilde regenwater is door de aarde gefilterd. „Maar daarin zien we wel verhoogde concentraties metalen’’, aldus Van der Burgh.

Op deze plek ligt het depot met staalslakken.
Op deze plek ligt het depot met staalslakken. © LocalFocus

Een ambtenaar van Gorinchem probeerde de raad vooral gerust te stellen over de risico’s voor Gorinchem-Oost. Deze wijk ligt dichter op het depot dan het West Betuwse dorp Spijk. „Er is wel sprake van verhoogde waarden, maar het is een vrij stabiele situatie op dit moment. Bovendien stroomt het grondwater ondergronds weg van onze gemeente.’’

Dat viel bij Van Willigen verkeerd: „Het is niet gevaarlijk voor onze gemeente? We hebben het hier over de volksgezondheid. Dus of het nu een probleem is van Gorinchem is of van Spijk, voor mij blijft dit probleem even groot.’’ Omwonenden kregen in het verleden gezondheidsklachten door de staalslakken.

Weghalen met kiepauto’s

Dennis van Gammeren (Stadsbelang) vroeg zich daarom af: „Waarom haal je die staalslakken gewoon niet weg met duizenden kiepauto’s? Daarmee besparen we ons meer ellende.’’

De uitleg van Serge Meij van de gemeente West Betuwe dat niemand de staalslakken wil hebben, verraste hem. „Die zooi kan daar niet blijven liggen. Dat is gewoon echt een no go! Er zal toch wel een oplossing zijn?’’

Staalslakken bij Eerbeek.
Staalslakken bij Eerbeek. © Maarten Sprangh

VVD-raadslid Nico Andressen vroeg zich af of de mergelgrotten in Zuid-Limburg geschikt zouden zijn. „Maar eigenlijk wil ik weten of we nu kunnen zien dat het depot waarin de staalslakken liggen lek raakt.’’

Onderzoek of slakken kunnen blijven

Het antwoord van Meij was kort: ‘Nee’. Die eis komt pas om de hoek kijken bij een definitieve oplossing. De Advieskamer Bodembescherming onderzoekt nu of de 670.000 ton staalslakken veilig kan blijven liggen in Spijk. De uitkomst van dit onderzoek bepaalt hoe het milieuprobleem moet worden aangepakt.

Het uur vergadertijd bleek voor de raadsleden te kort om het debat te sluiten. Voorzitter Niels van Santen stelde daarom voor om binnenkort verder te praten. „We zijn een stukje wijzer geworden met elkaar, maar we zijn er nog niet. Zeker gezien alle vragen die er nog zijn.’’

Bron: https://www.ad.nl/gorinchem/frustratie-over-giftige-slakken-bij-spijk-die-zooi-kan-daar-niet-blijven~aeb23f86/